Πρόσεχε ποιον βοηθάς – Το σύνδρομο του «ευεργετηθέντος αχάριστου»
Έχω μια θεωρία ζωής… απλώς την καταθέτω… δεν χρειάζεται να την ακολουθήσετε…
Κάποτε, παιδί ήμουν, όταν προσέφερα και εισέπραττα αχαριστία, στεναχωριόμουν… Κάποια μέρα, με είδε ο πατέρας μου στεναχωρημένη και με ρώτησε τι μου συμβαίνει… Του είπα πως προσέφερα κάτι σε μια φίλη, κι εκείνη αποδείχθηκε αχάριστη…
Κι ο πατέρας μου, μου είπε: Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ, παιδί μου, ΟΤΑΝ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΨΥΧΗ ΜΑΣ, ΔΕΝ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ ΑΝΤΑΠΟΔΟΣΗ…
Κι αυτό, ήταν ένα ΜΑΘΗΜΑ ΖΩΗΣ, που έγινε ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΟΥ…
Όταν μπορώ να προσφέρω σε κάποιον το κάνω χωρίς να περιμένω ανταπόδοση…
Το αν αυτός αποδειχθεί αχάριστος, το πρόβλημα είναι δικό του…
Καλλιόπη
Πόσες φορές έδωσες ένα κομμάτι από τον εαυτό σου προκειμένου να βοηθήσεις κάποιον;
Πόσες άλλες έδωσες όλο σου το «είναι» κι αυτό δε σου αναγνωρίστηκε ποτέ;
Πόσες σχέσεις έληξες γι’ αυτόν τον λόγο -ερωτικές και μη;
Για αρχή θα σου πω από πού προήλθε η ορολογία του «ευεργετηθέντος αχάριστου».
Ξεκίνησε από την αρχαία Ελλάδα, για να χαρακτηρίσει τον αρχαίο Έλληνα φιλόσοφο και ρήτορα Κτησίβιο, ο οποίος λέγεται πως αντί να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του στον άνθρωπο που τότε τον βοήθησε, τον κατηγόρησε για ανικανότητα.
Τώρα που γνωρίζεις επίσημα την ορολογία, πόσες καταστάσεις που έζησες σου ήρθαν ξανά στο μυαλό και τις βάφτισες τώρα εκ νέου με επίσημο όνομα;
Ίσως να νομίζεις ότι σπατάλησες χρόνο, ή πως αδίκως ασχολήθηκες τόσο πολύ μ’ έναν άνθρωπο και χαράμισες συναισθήματα κι ενδιαφέρον ενώ δεν το άξιζε.
Όμως εσύ, όσο και να φαίνεται το ανάποδο, είσαι σε πλεονεκτική θέση. Γιατί όλο αυτό το έχεις μέσα σου.
Γιατί σε κάθε νέα ευκαιρία θα μπορείς να παράγεις ενδιαφέρον, θα μπορείς να νοιαστείς και να φροντίσεις κάποιον.
Αντίθετα, ένας άνθρωπος που δεν εκτιμά τέτοιες συμπεριφορές είναι ένας άνθρωπος που ενδεχομένως να μην τις γνώρισε ποτέ.
Σκέψου έναν άνθρωπο που ποτέ του δεν είχε κάποιον στο πλάι του, ούτε καν τους γονείς του, όταν χρειαζόταν βοήθεια.
Σκέψου αυτόν τον άνθρωπο να έχει καταφέρει πολλά πράγματα στη ζωή του, μόνος του.
Όταν κάποιος μπαίνει σ’ αυτό το μοτίβο και δε γνωρίζει πως μπορεί να του προσφερθεί βοήθεια από τρίτους, μεγαλώνει μαθαίνοντας πως όλα μπορεί και πρέπει να τα κάνει μόνος του.
Η βοήθεια που πας εσύ να του προσφέρεις, του είναι άγνωστη συμπεριφορά. Πώς λοιπόν περιμένεις να την αναγνωρίσει όταν δεν την έχει βιώσει ποτέ του;
Υπάρχει βέβαια και η περίπτωση να αναγνωρίζει ναι μεν ότι θες να του προσφέρεις βοήθεια αλλά παρ’ όλα αυτά να την αρνείται. Και η δική σου φυσιολογική αντίδραση θα είναι να κάθεσαι να αναρωτιέσαι πώς γίνεται να προσφέρεις σε κάποιον βοήθεια χωρίς καν να μπει στο κόπο να τη ζητήσει και παρ’ όλα αυτά να την αρνείται κατηγορηματικά.
Αλλά ακόμα και αυτή του η αντίδραση μπορεί να δικαιολογηθεί. Σκέψου ότι μπορεί να τον κάνεις να αισθάνεται απειλή ή και ανασφάλεια προσφέροντάς του βοήθεια.
Γιατί; Γιατί μπορεί να νιώθει ότι χάνει τον έλεγχο των πραγμάτων και της ζωής του γενικότερα.
Βλέπεις, όταν έχεις μάθει να τα κάνεις όλα μόνος σου και ξαφνικά μπαίνει ένας άλλος άνθρωπος στο προσκήνιο με την πρόφαση της βοήθειας, μπορεί να νιώσεις πως κάτι δεν κάνεις καλά ή κάτι δεν μπορείς να καταφέρεις γι’ αυτό και σε βοηθούν.
Πολλές φορές μάλιστα, αυτοί οι άνθρωποι δεν ξέρουν και πώς να ανταποκριθούν στη βοήθεια.
Όταν δεν το έχεις βιώσει, όταν αυτό το πράγμα δεν πηγάζει από μέσα σου, δε γνωρίζεις πως είναι ανιδιοτελές.
Δε γνωρίζεις πως ο άλλος προσφέρει επειδή θέλει να προσφέρει και δεν είναι επειδή θέλει να κερδίσει κάτι από σένα ή περιμένει ανταλλάγματα.
Οπότε, όταν εσύ βοηθάς, ο άλλος έχει στο μυαλό του το «πάρε-δώσε», το οποίο είναι χαρακτηριστικό των περισσότερων σχέσεων, και θεωρεί πως υφίσταται και σ’ αυτήν τη περίπτωση.
Έτσι, μπορεί να νιώθει πως κάτι πρέπει να δώσει κι αυτός, κάτι πρέπει να κάνει -αλλά δεν ξέρει τι. Έρχεται λοιπόν σε αμηχανία, σε σύγχυση με τον ίδιο του τον εαυτό και καταλήγει να απορρίπτει κάθε βοήθεια προκειμένου να μην μπει σ’ αυτό το τριπάκι.
Μια ακόμα εξήγηση για τη συμπεριφορά τέτοιων ανθρώπων δίνει και ο Αμερικάνος ψυχολόγος Lenore Walker στη «Θεωρία του κύκλου βίας».
Σύμφωνα μ’ αυτήν τη θεωρία λοιπόν, οι άνθρωποι που υπέστησαν βία στο παρελθόν τείνουν να επαναλαμβάνουν το ίδιο μοτίβο στις μελλοντικές σχέσεις τους. Τι σημαίνει αυτό;
Αν το άτομο αυτό, σε μια παλιά του σχέση, υπέστη κάποια μορφή βίας, κακοποίησης ή και παρενόχλησης από τον ευεργέτη του, ανταποκρίνεται με αχαριστία ή αντιδράσεις εχθρικότητας σε κάθε πιθανό ευεργέτη του.
Η αντίδραση αυτή λειτουργεί υποσυνείδητα σαν μηχανισμός άμυνας προκειμένου να προστατεύσει τον ίδιο του τον εαυτό.
Το να κρατήσεις μια σχέση, είτε φιλική είτε ερωτική μ’ έναν τέτοιο άνθρωπο, αποτελεί δύσκολο εγχείρημα. Κι αυτό γιατί πρέπει εσύ να κάνεις πολλή δουλειά με τον εαυτό σου, αποδεχόμενος ότι δεν μπορούν όλοι να σκέφτονται και να δίνουν όσα είσαι διατεθειμένος να δώσεις.
Δεν μπορούν όλοι να εκτιμούν όσα τους δίνεις απλά και μόνο επειδή θα τα εκτιμούσες εσύ αν ήσουν στη θέση τους. Πρέπει να μπεις στη θέση του άλλου και να καταλάβεις πως αν δεν μπορεί να κατανοήσει κάτι, είναι γιατί ποτέ του δεν το έμαθε. Κι υπάρχει το ενδεχόμενο να μην μπορείς να του το μάθεις ούτε εσύ, ούτε κανείς πλέον -αν ο ίδιος δεν μπει στη διαδικασία να δουλέψει με τον εαυτό του.
Αν βρίσκεσαι σε μια τέτοια κατάσταση και θέλεις να παραμείνεις, χρειάζεται να φροντίζεις και τον ίδιο σου τον εαυτό παράλληλα.
Αν έχεις συνηθίσει να προσφέρεις και να βοηθάς συνεχώς, μια τέτοια αντιμετώπιση σίγουρα θα σου κλονίσει την ψυχική σου υγεία.
Αν θες να παραμείνεις δίπλα σ’ ένα τέτοιο άτομο και να προσπαθήσεις να τον κατανοήσεις και να τον δεχτείς όπως είναι, θα πρέπει να δίνεις και τον ανάλογο χρόνο στον εαυτό σου να οικειοποιηθεί της νέας τάξης πραγμάτων, κοινώς να «χωνέψεις» το διαφορετικό.
Η διαδικασία αυτή -όσο δύσκολη και να είναι- θα σε ωριμάσει συναισθηματικά μιας και σε καλεί να αφήσεις στην άκρη εγωισμούς και όσα θεωρείς εσύ σωστά και να κατανοήσεις κάτι άλλο πέρα από αυτά που γνωρίζεις, κι ίσως και αντίθετο από αυτά που πρεσβεύεις.
Στο εξής όμως θα διαχωρίζεις πιο εύκολα στο κεφάλι σου πως όσοι δε μας μοιάζουν, δεν είναι κακοί, είναι απλώς άνθρωποι που δεν έλαβαν ποτέ κατανόηση με τον σωστό τρόπο, άνθρωποι που δε βρέθηκε κανείς να τους «διαβάσει» και να τους βοηθήσει.
Αλλά και εσύ που δε θες να μπεις στη διαδικασία αυτή, ή αν έφυγες ήδη από τέτοιες παρόμοιες καταστάσεις, δε θα σε κατηγορήσει κανείς. Είναι δικαίωμά σου να προτιμάς την ψυχική σου ηρεμία και ν’ αναγνωρίζεις πως δε θέλεις ή δε θα μπορούσες να διαχειριστείς μια τέτοια κατάσταση. Ίσως όμως τώρα μπορείς να κατανοήσεις καλύτερα τέτοιους ανθρώπους που πέρασαν από τη ζωή σου και ας μη θέλεις να τους ξαναβάλεις σε αυτή.
Νίκη Χατζηευστρατίου - pillowfights.gr
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
Ορισμένα αναρτώμενα από το διαδίκτυο κείμενα ή εικόνες, θεωρούμε ότι είναι δημόσια. Αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας, για να τα αφαιρέσουμε. Επίσης, σημειώνεται ότι οι απόψεις του ιστολογίου, μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. Για τα άρθρα που δημοσιεύονται εδώ, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε, καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιοδνήποτε τρόπο, το ιστολόγιο. Ο διαχειριστής του ιστολογίου, δεν ευθύνεται για τα σχόλια και τους δεσμούς που περιλαμβάνει. Τονίζουμε ότι υφίσταται μετριασμός των σχολίων και παρακαλούμε, πριν δημοσιεύσετε το σχόλιό σας, να έχετε υπόψη σας τα ακόλουθα:
- Κάθε γνώμη είναι σεβαστή, αρκεί να αποφεύγονται ύβρεις, ειρωνείες, ασυνάρτητος λόγος και προσβλητικοί χαρακτηρισμοί, πολύ περισσότερο σε προσωπικό επίπεδο, εναντίον των συνομιλητών ή και των συγγραφέων, με υποτιμητικές προσφωνήσεις, ύβρεις, υπονοούμενα, απειλές ή χυδαιολογίες.>
- Μην δημοσιεύετε άσχετα με το θέμα σχόλια.
- Ο κάθε σχολιαστής, οφείλει να διατηρεί ένα μόνον όνομα ή ψευδώνυμο, το οποίο αποτελεί και την ταυτότητά του σε κάθε συζήτηση.
- Με βάση τα παραπάνω, η διαχείριση, διατηρεί το δικαίωμα μη δημοσίευσης σχολίων, χωρίς καμία άλλη προειδοποίηση.
- Επιπλέον σας τονίζουμε, ότι το ιστολόγιο, λειτουργεί σε εθελοντική βάση και ως εκ τούτου, τα σχόλια θα αναρτώνται μόλις αυτό καταστεί δυνατόν.
ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΛΕΜΕ “ΚΑΝΕ ΤΟ ΚΑΛΟ, ΚΑΙ ΡΙΞΤΩ ΣΤΟ ΓΙΑΛΟ….”…. ΚΑΙ “ΟΥΔΕΙΣ ΑΧΑΡΙΣΤΟΤΕΡΟΣ, ΤΟΥ ΕΥΕΡΓΕΤΗΘΕΝΤΟΣ” …
Καλησπέρα Καλλιόπη εύχομαι να είσαστε καλύτερα στην υγεία σας.Εγω σας γράφω υπέρ υγείας στο μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου Καρσλιδη στην Σιψα της Δράμας.Ασχετα με το άρθρο που ανεβάσατε,βιώνω αυτες της μέρες την απώλεια της γάτας μου,λόγω φολας.Αυτό που με τάραξε είναι ότι δεν είδα καλά σε μια αυλή ενός σπίτιουκαι ρώτησα την κυρία μετά από δύο μερεςαν είδε την γάτα μου με αυτά τα χρώματα παλετας που είχε.Με απάντησε στα γρήγορα ότι ήταν αυτή και την πέταξε στον κάδο μέσα των σκουπιδιών.Αηδιασα έβαλε λέει γάντια φοβήθηκε μην κολλήσει κάτι καθότι νοσοκόμα.Εχω τρελαθεί στις τύψεις και δεν είμαι και τόσο φιλοζωη η γατούλα Ζίζελ έφυγε σαν να ήταν ένα σακί πατάτες.Ο κόσμος είναι γεμάτο κακία….Η γατούλα δεν άξιζε τέτοιο φευγιο.Σας ευχαριστώ που με διαβάσατε.
ΕΛΕΝΗ μου, λυπάμαι για την γατούλα σου… τα έχω περάσει και τα περνάω κι εγώ… και ποτέ δεν συγχώρεσα ούτε ποτέ θα συγχωρήσω αυτά τα κτήνη που δολοφονούν τα ζώα…
Έχε στην ψυχή σου και στην μνύμη σου τη Ζιζέλ, και άσε τον χρόνο και τη ζωή, να τιμωρήσει το κτήνος…
Καλό κι ευλογημένο μήνα…
Σας ευχαριστώ κλαίω με τρώνε οι τύψεις που δεν είδα καλά στο συγκεκριμένο σπίτι.Ημουν χαρούμενη με την Ζίζελ τρία χρόνια τέτοια αγάπη δεν την περίμενα από το ζώο αυτό.Μετακομισε η κυρία που την είχε και το γατάκι ήρθε σε εμένα για να ζήσει.Ειναι το πρώτο μου γατοπαιδι και μάλλον δεν θέλω άλλο γιατί αυτό είχε ένα χάρισμα που δεν το είδα σε άλλα ζώα.Καλο μήνα σας εύχομαι και εγώ..μακάρι να άλλαζα τον χρόνο και να ήταν μαζί μου.
ΕΛΕΝΗ, επειδή μου έχουν φολιάσει και σκυλιά και γατούλες, σε κατανοώ απόλυτα… Η απώλεια της γατούλας σου, θα σε πονάει για καιρό… να μην έχεις τύψεις… της προσέφερες ότι καλλίτερο μπορούσες…