Κλινική Παρωδία: Η Ελλάδα σε Χρόνια Ανευθυνότητας, Σήψης και Μαύρου Χιούμορ
Προβολές:327
Η Ελλάδα συνεχίζει να ζει σαν παράδειγμα παρωδίας, σαν ζωντανή σκιά του εαυτού της, σαν υπενθύμιση ότι η απουσία ευθύνης δεν σκοτώνει αμέσως· τη συνηθίζεις και μετά σε σκοτώνει αργά, μέρα με τη μέρα, σαν χρόνια νόσο που δεν θεραπεύεται.
Εξαιρετική ανάρτηση… διαβάζοντάς την, μου θύμισε κάτι νεκρές ψυχές που έχουν πουληθεί για την εξουσία πατώντας πάνω σε τάφους, σε μια χώρα ήδη νεκρή…
ΝΕΚΡΗ ΧΩΡΑ… ΝΕΚΡΕΣ ΨΥΧΕΣ…
Καλλιόπη Σουφλή
Drmed Georgios Zois
Η χώρα προσήλθε μόνη της στα επείγοντα της Ιστορίας. Δεν τη μετέφεραν· περπάτησε με ένα χαμόγελο που προσπαθούσε να κρύψει την εσωτερική αιμορραγία. Στο βλέμμα της υπήρχε η γνώριμη θόλωση του ασθενούς που έχει καιρό να κοιταχτεί στον καθρέφτη. Δεν αιμορραγούσε φανερά· αιμορραγούσε από ευθύνη.
Οι πρώτες διαγνωστικές εξετάσεις έδειξαν πολυοργανική ανεπάρκεια αξιών με διατήρηση πλήρους φλυαρίας. Ένα σώμα που λειτουργεί μηχανικά αλλά έχει ξεχάσει γιατί ζει.
Ο ασθενής εμφανίζει χρόνια συμπτώματα: αποφυγή ευθύνης, οξεία αμνησία γεγονότων, υπερτροφία εγωισμού, και πλήρη απώλεια ενσυναίσθησης.
Κάθε προσπάθεια ανάληψης ευθύνης προκαλεί αλλεργική αντίδραση: ιδρώτας, υπεκφυγή, άμεση μετάθεση φταίξιμου σε προηγούμενους, επόμενους ή σε αόριστους μηχανισμούς. Η λογική απορρίπτεται ως ξένο σώμα· η αλήθεια θεωρείται τοξική ουσία για την ψυχολογική ισορροπία.
Η χώρα ζει σε μια χρόνια φάση «επιβίωσης χωρίς νόημα», όπου κάθε προσπάθεια αλλαγής αντιμετωπίζεται σαν παράσιτο που πρέπει να απομονωθεί.
Η παθοφυσιολογία της κατάστασης είναι χαρακτηριστική: η ευθύνη, φυσιολογικά, λειτουργεί όπως το ανοσοποιητικό σύστημα· αναγνωρίζει το λάθος, το περιορίζει και το διορθώνει. Στην Ελλάδα του σήμερα, όμως, το σύστημα επιτίθεται σε όποιο κύτταρο τολμήσει να πει «φταίω».
Πρόκειται για αυτοάνοσο σύνδρομο συλλογικής άρνησης, όπου κάθε μόριο ηθικής εκδιώκεται σαν ξένο σώμα. Η ηθική καρδιά παρουσιάζει καρδιομυοπάθεια κυνισμού· δεν αντλεί αίμα αξιών, μόνο δικαιολογίες.
Ο ρυθμός είναι άρρυθμος: παλμοί ενσυναίσθησης σπάνιοι, παλμοί αυτοπροστασίας συνεχείς. Σε stress test αλήθειας, καταρρέει. Σε stress test δημοσκόπησης, απογειώνεται.
Η κοινωνία έχει μολυνθεί από λοιμώδη ανευθυνότητα· μεταδίδεται αερογενώς και δεν χρειάζεται επαφή. Ο δείκτης αναπαραγωγής (R₀) είναι υψηλός: ένα λάθος γεννά τρία επόμενα, γιατί κανένα δεν απομονώνεται.
Οι θεσμοί λειτουργούν όπως τα ασανσέρ στα δημόσια κτίρια· θεωρητικά υπάρχουν, πρακτικά δεν ανυψώνουν κανέναν.
Η ανικανότητα βαφτίζεται διαχείριση κρίσης, η αδράνεια λέγεται στρατηγική αναμονή, και το χάος μεταρρύθμιση.
Το τίποτα παρουσιάζεται με PowerPoint, γιατί αν δεν έχει διαφάνειες, δεν είναι σοβαρό.
Κάθε νέα διακυβέρνηση εμφανίζεται σαν συνταγή σωτηρίας, αλλά συνταγογραφεί μόνο περαιτέρω ατολμία.
Οι πολίτες γίνονται θεατές με εισιτήριο που πληρώνουν κάθε μήνα. Βλέπουν το ίδιο έργο ξανά και ξανά· αλλάζει μόνο το καστ.
Στην αρχή γελούν πικρά, μετά θυμώνουν, στο τέλος κουράζονται και λένε: «Έτσι είναι».
Εκεί ακριβώς κερδίζει η παρωδία.
Όχι όταν αποτυγχάνει το σύστημα, αλλά όταν συνηθίζουμε την αποτυχία του.
Η ανευθυνότητα μετατρέπεται σε φυσιολογικό, η αποτυχία σε καθημερινότητα, και η παραίτηση σε αρετή. Οι πολίτες μαθαίνουν να γελούν για να μην ουρλιάξουν, να ειρωνεύονται για να μην σπάσουν, να ανέχονται το παράλογο σαν καθημερινό.
Στο νευρολογικό επίπεδο, η συλλογική μνήμη παρουσιάζει βαριά αμνησία ευθύνης. Θυμάται με ακρίβεια ό,τι συμφέρει και ξεχνά επιμελώς ό,τι κοστίζει.
Οι αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς σκέψη συνεπειών, σαν αντανακλαστικά γονάτου.
Η αυτοκριτική απουσιάζει· στη θέση της υπάρχει ένα επίμονο ψυχολογικό φαινόμενο: «εγώ καλά τα έκανα, οι άλλοι φταίνε».
Στην καρδιολογία της ηθικής, η καρδιά της ευθύνης χτυπά με ακανόνιστο ρυθμό· οι παλμοί της ενσυναίσθησης σπάνιοι, οι παλμοί αυτοπροστασίας αδιάκοποι. Η κοινωνία, όπως ένας οργανισμός χωρίς ανοσοποιητικό, αφήνει τα παθολογικά κύτταρα να αναπαράγονται ανεξέλεγκτα.
Η χώρα παραμένει διασωληνωμένη στην εντατική της Ιστορίας, αλλά επιμένει ότι «αναπνέει μια χαρά».
Κάθε φορά που πέφτει ο κορεσμός της αλήθειας, ανεβάζει την πίεση της ρητορικής.
Η ανικανότητα φλερτάρει με την εξουσία· η αδιαφορία ανακηρύσσεται πολιτική στρατηγική· η αλήθεια απορρίπτεται ως τοξική ουσία. Η παρωδία έχει γίνει καθημερινότητα· το λάθος βαφτίζεται κανονικότητα· και η ασυνέπεια αποτελεί «πολιτισμένη διαχείριση».
Η εκπαίδευση, η υγεία, οι θεσμοί, ακόμα και η δικαιοσύνη λειτουργούν σαν οργανισμός σε πλήρη αποσύνθεση.
Το κράτος έχει γίνει νοσοκομείο χωρίς γιατρούς, φαρμακείο χωρίς φάρμακα, σχολείο χωρίς δασκάλους.
Ο πολίτης έχει μάθει να επιβιώνει με μαύρο χιούμορ και ειρωνεία· να γελά για να μην ουρλιάξει· να θυμώνει για να μην καταρρεύσει· να παρακολουθεί το παράλογο και να το βαφτίζει «κανονικότητα».
Στο τέλος, δεν ακούστηκε κραυγή. Ο ασθενής δεν κατέρρευσε θεαματικά· παρέμεινε όρθιος, λειτουργικός, παρών.
Η ευθύνη ατροφούσε σιγά-σιγά, μέχρι που έπαψε να υπάρχει, χωρίς κανείς να το προσέξει.
Η ανευθυνότητα έπαψε να θεωρείται παθολογία και αναγνωρίστηκε ως φυσιολογική κατάσταση.
Η χώρα δεν πεθαίνει· επιβιώνει.
Και αυτή είναι η τραγωδία· διότι η επιβίωση χωρίς ευθύνη δεν είναι ζωή· είναι παρατεταμένη αγωγή χωρίς ίαση, ένα σώμα χωρίς συνείδηση, μια κοινωνία χωρίς ενοχή, ένα παρόν που δεν ντρέπεται και ένα μέλλον που δεν ζητά συγγνώμη.
Η μεγαλύτερη επιπλοκή δεν είναι η αποτυχία· είναι η συνήθεια στην αποτυχία.
Όταν το παθολογικό βαφτίζεται «έτσι είμαστε», η νόσος κερδίζει. Η χώρα ζει, κινείται, μιλά — αλλά δεν πράττει.
Μόνο με δόσεις αλήθειας, με συνεχή άσκηση ευθύνης και με αποτοξίνωση από την ψευτοασφάλεια μπορεί να υπάρξει πιθανή ανάκαμψη.
Αν δεν συμβεί αυτό, η παρωδία συνεχίζεται επ’ αόριστον· και τότε η ζωή γίνεται μια ατέρμονη επιβίωση χωρίς νόημα, όπου ολόκληρη η κοινωνία εκτελεί θεατρικά την καθημερινή της αποτυχία, ενώ οι πρωταγωνιστές της — οι δήθεν «υπεύθυνοι» — απολαμβάνουν το χειροκρότημα της αδιαφορίας.
Η Ελλάδα ζει σαν οργανισμός σε πλήρη αδράνεια, αλλά όλοι μιλούν σαν να είναι σε πλήρη λειτουργία.
Η ανικανότητα έχει αποκτήσει αναγνώριση, η αδιαφορία μετατρέπεται σε αξία, και η ξεφτίλα ανακηρύσσεται «σύγχρονη σοφία».
Το μαύρο χιούμορ είναι ο μοναδικός τρόπος επιβίωσης· η ειρωνεία η μοναδική ασπίδα απέναντι σε ένα σύστημα που γελά, αλλά δεν θεραπεύει, που μιλά, αλλά δεν ακούει, που ζει, αλλά δεν νιώθει.
Στο τέλος, η χώρα δεν κλείνει τα μάτια· τα κρατά ανοιχτά, κοιτάζει, αλλά δεν βλέπει.
Και αυτή η απόλυτη παραδοχή της αδιαφορίας είναι το πιο φρικτό σύμπτωμα: η επιβίωση έχει γίνει συνώνυμο της πλήρους παραίτησης.
Όλα τα υπόλοιπα — τα ιδανικά, η ηθική, η αλήθεια — είναι ήδη νεκρά.
Η Ελλάδα συνεχίζει να ζει σαν παράδειγμα παρωδίας, σαν ζωντανή σκιά του εαυτού της, σαν υπενθύμιση ότι η απουσία ευθύνης δεν σκοτώνει αμέσως· τη συνηθίζεις και μετά σε σκοτώνει αργά, μέρα με τη μέρα, σαν χρόνια νόσο που δεν θεραπεύεται.
—
Βιβλιογραφία
1. Ιπποκράτης – Περί αέρων, υδάτων και τόπων
2. Ιπποκράτης – Όρκος
3. Αριστοτέλης – Ηθικά Νικομάχεια
4. Πλάτων – Πολιτεία
5. Hannah Arendt – Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil
6. Karl Jaspers – Η έννοια της ενοχής
7. Albert Camus – Ο Μύθος του Σισύφου
8. Viktor E. Frankl – Man’s Search for Meaning
9. Michel Foucault – Η γέννηση της κλινικής
10. Zygmunt Bauman – Liquid Modernity
Προβολές : 327
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
Ορισμένα αναρτώμενα από το διαδίκτυο κείμενα ή εικόνες, θεωρούμε ότι είναι δημόσια. Αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας, για να τα αφαιρέσουμε. Επίσης, σημειώνεται ότι οι απόψεις του ιστολογίου, μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. Για τα άρθρα που δημοσιεύονται εδώ, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε, καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιοδνήποτε τρόπο, το ιστολόγιο. Ο διαχειριστής του ιστολογίου, δεν ευθύνεται για τα σχόλια και τους δεσμούς που περιλαμβάνει. Τονίζουμε ότι υφίσταται μετριασμός των σχολίων και παρακαλούμε, πριν δημοσιεύσετε το σχόλιό σας, να έχετε υπόψη σας τα ακόλουθα:
- Κάθε γνώμη είναι σεβαστή, αρκεί να αποφεύγονται ύβρεις, ειρωνείες, ασυνάρτητος λόγος και προσβλητικοί χαρακτηρισμοί, πολύ περισσότερο σε προσωπικό επίπεδο, εναντίον των συνομιλητών ή και των συγγραφέων, με υποτιμητικές προσφωνήσεις, ύβρεις, υπονοούμενα, απειλές ή χυδαιολογίες.>
- Μην δημοσιεύετε άσχετα με το θέμα σχόλια.
- Ο κάθε σχολιαστής, οφείλει να διατηρεί ένα μόνον όνομα ή ψευδώνυμο, το οποίο αποτελεί και την ταυτότητά του σε κάθε συζήτηση.
- Με βάση τα παραπάνω, η διαχείριση, διατηρεί το δικαίωμα μη δημοσίευσης σχολίων, χωρίς καμία άλλη προειδοποίηση.
- Επιπλέον σας τονίζουμε, ότι το ιστολόγιο, λειτουργεί σε εθελοντική βάση και ως εκ τούτου, τα σχόλια θα αναρτώνται μόλις αυτό καταστεί δυνατόν.
