Μητσοτακική οικονομική δυστοπία: Ολοταχώς προς τον γκρεμό η Ελλάδα

Του Μανώλη Κοττάκη

Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν εδώ και καιρό ότι το εμπορικό έλλειμμα, σε συνδυασμό με το δυσθεώρητο ύψος του συνολικού χρέους, δημόσιου και ιδιωτικού (πάνω από 600 δισ. ευρώ), αποτελεί το αμέσως επόμενο μεγάλο πρόβλημα της χώρας, καθώς την καθιστά ευάλωτη σε έκτακτες συνθήκες κρίσης.

Η πολιτική μας τάξη, εφησυχασμένη από το ρεκόρ είσπραξης έμμεσων φόρων μέσω του πλαστικού χρήματος και από τα πρωτογενή πλεονάσματα που αποταμιεύει το κράτος, θεωρεί ότι μπορεί να ασχολείται μονίμως με τα αμέσως, ασφαλώς σοβαρά, προηγούμενα προβλήματα της χώρας. Όσα γέννησε το πρόσφατο παρελθόν: Τις παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις, τα Τέμπη και τις υποκλοπές, τα οποία συνδέονται όλα με ένα αόρατο νήμα.

– Μια μικρή και κλειστή ελίτ νέμεται εδώ και χρόνια το δημόσιο χρήμα εις βάρος του δημόσιου συμφέροντος.

– Οι επιδοτήσεις πήγαν στις «μητσοτακικές» «πράσινες» και «γαλάζιες» πελατειακές παρέες.

– Τα χρήματα της σύμβασης 717 με τις διαρκείς παρατάσεις δόθηκαν σε οργανωμένα φιλικά συμφέροντα, ημεδαπά και αλλοδαπά.

– Οι υποκλοπές έγιναν για οικονομικούς λόγους. Για να είναι βέβαιο το Μαξίμου ότι το κλειστό οικονομικό παιχνίδι για χάρη του κλαμπ των εκλεκτών του οργανώνεται με τους όρους του χωρίς να επιτρέπεται στους υπουργούς να «αυτοσχεδιάζουν» και να κάνουν προσωπικό παιχνίδι.

Και κάπως έτσι φτάσαμε εδώ. Με ένα κρατικοδίαιτο μοντέλο που προβλέπει άπειρα επιδόματα δισεκατομμυρίων ευρώ κατά την περίοδο της πανδημίας (με συνέπεια τη δραματική επιβάρυνση του δημόσιου χρέους), άπειρες παροχές (500 εκατ. ευρώ το τελευταίο πακέτο, την ώρα που το Δημόσιο βάζει 1,5 δισ. ευρώ στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ για να σβήσει τα ίχνη διαφθοράς), σκανδαλώδεις κρατικές και κοινοτικές ενισχύσεις μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης (που ερευνάται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία) και, βεβαίως, ένα εκτεταμένο πελατειακό δίκτυο χορήγησης παράνομων επιδοτήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ), παράνομων επιδομάτων (δικαστική υπόθεση ΟΠΕΚΑ) και παράνομων προγραμμάτων μετανάστευσης (δικαστική υπόθεση Κρήτης). Κάπως έτσι, λίγο πριν ξεσπάσει αυτή ή μια μελλοντική ενεργειακή κρίση που θα διαβρώσει έτι περαιτέρω τις άρρωστες και απαρχαιωμένες οικονομικές δομές μας, η Ελλάς αντιμετωπίζει ένα τριπλό πρόβλημα:

– Η κοινωνία είναι χωρισμένη μεταξύ του 25% των βολεμένων, των εξαγορασμένων, των συμφερόντων, των υπεργολάβων τους και των λοιπών κρατικοδίαιτων αρίστων, από τη μία, και του 75% των αποκλεισμένων και των πεινασμένων, από την άλλη.

– Η πολιτική τάξη, κοιμώμενη, κάνει ό,τι μπορεί για να συντηρήσει αυτή τη διαίρεση, αντί να την αλλάξει.

– Η υφιστάμενη παραγωγική δομή της οικονομίας δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε συνθήκες ανοίγματος της ψαλίδας και διεύρυνσης του εμπορικού ελλείμματος αλλά και του χρέους, ειδικώς αν κλείσει η παγκοσμιοποιημένη αγορά, μπει λουκέτο στα εθνικά σύνορα και καταστεί αδύνατη η συνέχιση των εισαγωγών για την τροφοδοσία της οικονομίας. Χάσαμε 15 χρόνια σε φιγούρες και σε ύμνους από τον «Economist» για το θαύμα της Ελλάδας που «χτυπά» επενδυτικές βαθμίδες και… προεδρίες στα Eurogroup.

– Εντάξει, οι ξένοι πιστωτές τα λεφτά τους πίσω ήρθαν να πάρουν με την τρόικα και να ελέγξουν για ένα κομμάτι ψωμί τις κρατικές μας δομές (τρένα, αεροδρόμια, λιμάνια, τηλεπικοινωνίες κ.λπ.). Σιγά μην ήθελαν μεταρρυθμίσεις.

Εμείς, όμως; Ούτε με τον πρωτογενή αγροτικό τομέα ασχοληθήκαμε, που ενισχύει την αυτάρκεια και μειώνει τις διατροφικές μας εξαρτήσεις (παλαιό δόγμα του Ιωάννη Μεταξά), ούτε με τη βιομηχανία, η οποία καταδιώκεται από το ενεργειακό κόστος (αντί να έχουμε υπουργείο Βιομηχανίας υπάρχει μια… γενική διεύθυνση Βιομηχανίας στο υπουργείο Ανάπτυξης) ούτε με την τόνωση της περιφέρειας (έκλεισαν όλες οι υπηρεσίες τη υπαίθρου για να μετακομίσει, να «μαντρωθεί» και να «ελεγχθεί» ο πληθυσμός στα αστικά κέντρα).

Ούτε μεγάλες επενδύσεις ήρθαν εκτός από αγορές ακινήτων (ποιος σοβαρός θα επενδύσει στην Ελλάδα όταν πρέπει να τα «στάξει» στον πάγκο των τοπικών «λαμογίων», η φορολογία είναι υπέρμετρη και οι υποκλοπές δείχνουν ότι δεν προστατεύεται το εμπορικό και βιομηχανικό απόρρητο των επιχειρήσεων; Άνετα μπορεί να γίνει βορά του ανταγωνισμού!). Κάπως έτσι, ενώ το ισοζύγιο των τρεχουσών συναλλαγών είναι δέκα φορές μεγαλύτερο από το 2019 (λόγω και της Μercosour πλέον), η Ελλάς «προσέρχεται» στην κρίση, οι συνέπειες της οποίας άρχισαν να φαίνονται ως εξής:

Α. Τα σούπερ μάρκετ, φοβούμενα το μελλοντικό κλείσιμο των συνόρων, δεν αγοράζουν επιχειρήσεις για να σταθούν στον ανταγωνισμό. Αγοράζουν ή μισθώνουν γη για να καλλιεργήσουν τα ίδια αγροτικά προϊόντα και για να εκθρέψουν αύριο ζώα. Το μέλλον των αγροτών που έχουν καταστραφεί οι καλλιέργειές τους («Daniel») ή έχουν θανατωθεί τα ζώα τους (αφθώδεις πυρετοί, ευλογιές, πανώλες) είναι από αφεντικά να γίνουν υπάλληλοι στις χρεοκοπημένες εκμεταλλεύσεις τους. Από κυρίαρχοι, δούλοι. Η ίδια κατάσταση επικρατεί στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (κατάργηση μετρητών, ψηφιακή κάρτα, ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής), οι οποίες οδεύουν σε λουκέτο χάριν της πολιτικής συγκεντρώσεως σε χέρια ολίγων του κ. Πισσαρίδη. Το ίδιο και στα ταξί, όπου τις περισσότερες άδειες έχουν «μαντράδες» πλέον, ενώ το κράτος μπορεί να εκβιάσει τους ιδιοκτήτες (ανάκληση αδείας με τη νέα νομοθεσία) για να επιβάλει τη σιωπή τους. Προχθές στο αεροδρόμιο πήραν το δίπλωμα επαγγελματία για τρεις μήνες και του επέβαλαν πρόστιμο 300 ευρώ γιατί ήταν ελαφρώς φθαρμένη η πινακίδα κυκλοφορίας του!

Β. Ο τουρισμός μπορεί να καταρρεύσει ανά πάσα στιγμή. Τα Airbnb είναι κάτω σε κρατήσεις κατά 40%, οι πτήσεις συρρικνώνονται, αεροπορικές εταιρίες αποχωρούν, επικαλούμενες τον πόλεμο (Ryanair Θεσσαλονίκη), οι τιμές παντού παίρνουν την ανηφόρα (προς το 4% ο πληθωρισμός), ενώ σε τοπικές αγορές του λεκανοπεδίου (π.χ. Χαλάνδρι) παρατηρείται κύμα λουκέτων. Και, βεβαίως, η κατανάλωση πέφτει. Αντί να θωρακίσουμε τα ανέμελα χρόνια τη χώρα με αυτάρκεια και πραγματική ανάπτυξη που να μη βασίζεται στην κατανάλωση αλλά σε σταθερές δομές, τι κάναμε;

Η κυβέρνηση συγκεκριμένα: Φτιάξαμε ένα σοσιαλιστικό κράτος «πατερούλη».

Είχε δίκιο η Λατινοπούλου όταν το είπε, ασχέτως αν δεν συνέλαβε στη διατύπωσή της το πρόβλημα στο σύνολό του.

Έχουμε ένα δικτατορικό κράτος-πατερούλη, προστατευτικό για τις ελίτ, τους βολεμένους κρατικοδίαιτους, την κομματική νομενκλατούρα των επιδομάτων και απειλητικό και εκβιαστικό για όλους τους άλλους. Ένα κράτος το οποίο έχασε τον χρόνο του βαυκαλιζόμενο τον «μεταρρυθμιστή» και δεν αναδιάρθρωσε εκ βάθρων την οικονομία.

Τώρα που πλησιάζει το σύννεφο, δεν ξέρω τι θα κάνουμε. Ειδικώς αν περιοριστούν οι εισαγωγές.

Η προοπτική της πείνας για μεγάλα τμήμα του πληθυσμού και της παγκόσμιας κρίσης επισιτισμού δεν είναι λαϊκισμός. Μακάρι να ήταν, αλλά είναι υπαρκτή πιθανότης.

Κάθε χώρα κάνει τα κουμάντα της και «κρατά» τα προϊόντα που παράγει ως απόθεμα για τον εαυτό της. Εμείς τι παράγουμε; Εσωστρέφεια, ακόρεστη δίψα για εξουσία και τον αφόρητο επαρχιωτισμό των «κοσμοπολιτών».

Η Ελλάς χρειάζεται νέα ματιά και ταχύτατες αποφάσεις.