«Ποδαρικό» με πέντε παρεμβάσεις στο «κόκκινο» ιδιωτικό χρέος, που κινείται πάνω από το φράγμα των 240 δισ. ευρώ, κάνει ο Ιούνιος, με το οικονομικό επιτελείο να ανοίγει μέσα στον μήνα έναν νέο κύκλο ρυθμίσεων και διευκολύνσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, επιχειρώντας να αναχαιτίσει τη διόγκωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία και τις τράπεζες.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων, η διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού, η αποδέσμευση τραπεζικών λογαριασμών, αλλά και μέτρα προστασίας της πρώτης κατοικίας για ευάλωτους οφειλέτες.
Την ίδια στιγμή, αντίστροφα μετρά ο χρόνος για τον νέο Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, καθώς ο διεθνής διαγωνισμός έχει εισέλθει στην τελική του φάση, με την ολοκλήρωση της υποβολής δεσμευτικών προσφορών και την ανάδειξη του επενδυτή να αναμένεται έως τα τέλη του τρέχοντος μήνα.

Αναλυτικότερα:

1. Νέα ρύθμιση 72 δόσεων: Η πλατφόρμα για τη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων για χρέη προς την εφορία και τον ΕΦΚΑ αναμένεται να ανοίξει έως τα τέλη Ιουνίου και θα δίνει τη δυνατότητα ένταξης σε οφειλέτες με ληξιπρόθεσμες οφειλές που έχουν βεβαιωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.
Βασική προϋπόθεση είναι οι νεότερες υποχρεώσεις, δηλαδή όσες δημιουργήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024, να έχουν εξοφληθεί ή να έχουν ρυθμιστεί και να εξοφλούνται κανονικά. Το ελάχιστο ποσό μηνιαίας δόσης ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ η βασική οφειλή επιβαρύνεται με σταθερό ετήσιο επιτόκιο 5,84%.
Παράλληλα, προβλέπονται συγκεκριμένες προϋποθέσεις συνέπειας.
Ο οφειλέτης θα πρέπει να έχει υποβάλει τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τελευταίων πέντε ετών, εφόσον έχει λήξει η σχετική προθεσμία, να μην έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία και να έχει τακτοποιήσει τυχόν άλλες ληξιπρόθεσμες οφειλές που δεν εντάσσονται στη συγκεκριμένη ρύθμιση.
Όσο η ρύθμιση τηρείται, παρέχονται σημαντικά ευεργετήματα, όπως φορολογική ενημερότητα, αναστολή αναγκαστικών μέτρων είσπραξης και αναστολή ποινικής δίωξης για χρέη προς το Δημόσιο.

2. Εξωδικαστικός μηχανισμός: Αξιοποίηση του εξωδικαστικού μηχανισμού για οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία. Το νέο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα ένταξης σε οφειλέτες με χρέη άνω των 5.000 ευρώ, διευρύνοντας έτσι την πρόσβαση σε ένα εργαλείο που μέχρι σήμερα αφορούσε οφειλλές άνω των 10.000 ευρώ. Μέσω του εξωδικαστικού, τα χρέη μπορούν να αποπληρωθούν ακόμα και σε έως 240 μηνιαίες δόσεις, με σταθερό επιτόκιο 3%.
Σε αντίθεση με τη ρύθμιση των 72 δόσεων, ο εξωδικαστικός μηχανισμός λαμβάνει υπόψη τη συνολική οικονομική εικόνα του οφειλέτη. Εξετάζονται εισοδήματα, περιουσιακά στοιχεία, τραπεζικές καταθέσεις, λοιπές υποχρεώσεις και πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής.
Για τον λόγο αυτό, η ένταξη προϋποθέτει συναίνεση στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου. Το πλεονέκτημα της διαδικασίας είναι ότι, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, μπορεί να προβλεφθεί όχι μόνο μακροχρόνια αποπληρωμή, αλλά και μερική διαγραφή τόκων, προσαυξήσεων ή ακόμη και μέρους της βασικής οφειλής.

3. Άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού: Φορολογούμενοι και επιχειρήσεις με δεσμευμένους λογαριασμούς λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών θα μπορούν να τους «ξεμπλοκάρουν» καταβάλλοντας το 25% της συνολικής οφειλής και ρυθμίσουν το υπόλοιπο ποσό. Η δυνατότητα αυτή παρέχεται άπαξ και αποσκοπεί στη διατήρηση ενός ελάχιστου επιπέδου ρευστότητας για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών, ιδίως για μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες.

4. Στοχευμένη προστασία της πρώτης κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού: Σε αντίθεση με το ισχύον πλαίσιο, όπου λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των οφειλών και της περιουσίας, η νέα διαδικασία εστιάζει μόνο στην αξία της πρώτης κατοικίας, χωρίς να συνυπολογίζεται υποχρεωτικά το σύνολο της περιουσίας τους.
Η ρύθμιση θα βασίζεται στην εμπορική αξία του ακινήτου και στην πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη, επιτρέποντας χαμηλότερες δόσεις και, όπου δικαιολογείται, μεγαλύτερα «κουρέματα» οφειλών.
Το ύψος της οφειλής θα καθορίζεται από την αξία της περιουσίας του οφειλέτη και τα εισοδήματά του, ενώ η πρόταση θα υπολογίζεται μέσω αλγορίθμου που θα εξετάζει μόνο την αξία της κύριας κατοικίας, διασφαλίζοντας χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις και μεγαλύτερο «κούρεμα».
Η υπόλοιπη περιουσία θα ρευστοποιείται μέσω πλειστηριασμών, με τα έσοδα να κατευθύνονται στην αποπληρωμή των λοιπών χρεών.

5. Φορέας απόκτησης και επαναμίσθωσης Ακινήτων: Ο διεθνής διαγωνισμός για τον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων έχει εισέλθει στην τελική του φάση, με την ολοκλήρωση της υποβολής των δεσμευτικών προσφορών και την ανάδειξη του επενδυτή να αναμένεται στα τέλη Ιουνίου. Ο φορέας προγραμματίζεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία έως τα τέλη του φθινοπώρου.
Ο νέος μηχανισμός αφορά ευάλωτα νοικοκυριά που βρίσκονται σε οικονομικό αδιέξοδο και κινδυνεύουν να χάσουν την κύρια κατοικία τους, καθώς αδυνατούν πλέον να εξυπηρετήσουν οποιαδήποτε ρύθμιση οφειλών.
Ο Φορέας θα αγοράζει την κύρια κατοικία του ευάλωτου οφειλέτη με έκπτωση περίπου 30% επί της εμπορικής του αξίας και στη συνέχεια θα του την επαναμισθώνει, επιτρέποντάς του να παραμείνει στο σπίτι του με επιδοτούμενο ενοίκιο.
Η κρατική επιδότηση εκτιμάται ότι θα κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα, ενώ η διάρκεια της μίσθωσης θα μπορεί να φτάνει έως και τα 12 χρόνια. Στη λήξη της 12ετίας ή και νωρίτερα αν ανακάμψει οικονομικά), ο οφειλέτης έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να αγοράσει πίσω το σπίτι του στην τρέχουσα εμπορική του αξία (ή στο 70% αυτής, αναλόγως των τελικών ρυθμίσεων), εφόσον ήταν συνεπής στην καταβολή των ενοικίων.

Μάριος Χριστοδούλου