Η μυθολογία των Τεμπών και οι influencers του πένθους. Όπως η περίπτωση της Καρυστιανού που μετέτρεψε το θρήνο της σε δημόσιο θέαμα, ή του αλλοδαπού πατέρα που, ύστερα από δύο χρόνια, θυμήθηκε να εξορκίσει το τραύμα με απειλές εναντίον της χώρας.
ΑΤΤΙΚΑ ΝΕΑ: ΓΥΡΙΣΤΕ ΤΗΝ ΠΛΑΤΗ Σ’ ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΥ ΣΑΣ ΧΕΙΡΑΓΩΓΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝ
Η τραγωδία των Τεμπών του 2023 όμως εξελίχθηκε διαφορετικά. Από την πρώτη στιγμή, η οδύνη έγινε δημόσιο αφήγημα αχαλίνωτης φαντασίας, διαμορφωμένο από τηλεοπτικούς σταθμούς, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και «πρόσωπα του πένθους» που ανέλαβαν να καθοδηγήσουν το θυμικό της κοινωνίας.
Η κοινωνία, εξαντλημένη και εθισμένη στην υπερβολή, έχασε το μέτρο.
Δεν διακρίνει πια τη διαφορά ανάμεσα στη δικαίωση και στην εκμετάλλευση, ανάμεσα στη θλίψη και στη ματαιοδοξία.
Η οδύνη, όταν γίνεται εργαλείο εκβιασμού, παύει να είναι ιερή.
Πάντα ευκολόπιστε και πάντα προδομένε.”
Η Ελλάδα, χώρα των άκρων και των υπερβολών, έχει μετατρέψει τη θλίψη σε «λαϊκή απογευματινή» επιθεώρηση και το πένθος σε εργαλείο πολιτικής χειραγώγησης.
Από το 2008 και μετά, με την έκρηξη της κρίσης, την ασυδοσία των «μπαχαλάκηδων» και την αδυναμία του κράτους να επιβάλει τάξη, γεννήθηκε μια νέα, πιο ύπουλη μορφή λαϊκισμού: ο λαϊκισμός της πλατείας και του πένθους.
Δεν στηρίζεται πια στις ιδεολογίες ή στα συνθήματα, αλλά στα δάκρυα που προβάλλονται, στις οργισμένες δηλώσεις μπροστά στις κάμερες, στις αναρτήσεις και στις σχεδόν σκηνοθετημένες μορφές θλίψης που ανακυκλώνονται στο διαδίκτυο…
Από το Μάτι ώς τα Τέμπη.
Η τραγωδία στο Μάτι αποτέλεσε τομή.
Ήταν η στιγμή που οι ευθύνες της τότε κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ έγιναν φανερές: ανικανότητα, συγκάλυψη, ψέματα, χυδαιότητα.
Παρ’ όλα αυτά, δεν υπήρξε αντίδραση ανάλογη του μεγέθους της τραγωδίας.
Δεν υπήρξαν διαδηλώσεις, ούτε «αγανακτισμένοι» των πλατειών ή των πάνελ, ούτε τα γνωστά τελετουργικά πένθους με συνθήματα στα μνημεία και καταλήψεις στο όνομα των νεκρών.
Αντίθετα, η πολιτική αθλιότητα πέρασε σχεδόν αλώβητη, χωρίς «σταρ» του πένθους, χωρίς κάμερες να αναδεικνύουν τις «μητέρες της δικαιοσύνης» που ζητούν να πάρουν τη θέση των δικαστών.
Και όμως, κάθε μεταγενέστερη καταστροφή, μια πυρκαγιά, μια πλημμύρα, ακόμη και ένα τροχαίο, αντιμετωπίζεται από την ίδια πλευρά του πολιτικού φάσματος ως ευκαιρία εκδίκησης.
Το πένθος γίνεται πολιτικό όπλο.
Στην εποχή μετά το Μάτι, η Αριστερά εκσυγχρόνισε τη λαϊκιστική ρητορική της: δημιούργησε «influencers της θλίψης».
Πρόσωπα που διαχειρίζονται δημόσια την οδύνη τους, αναπαράγοντας έναν κύκλο συγκίνησης, καταγγελίας και υπονόμευσης κάθε θεσμού.
Η σιδηροδρομική τραγωδία στα Τέμπη δεν είναι η πρώτη που συγκλόνισε τη χώρα.
Από το 1968 έως σήμερα, έχουν σημειωθεί δεκάδες δυστυχήματα με δεκάδες νεκρούς: στο Δοξαρά (1972), στην Πλατανιά (1982), στην Τιθορέα (1994), στο Άδενδρο (2017).
Το 1999 θρηνήσαμε φιλάθλους του ΠΑΟΚ· το 2003, μαθητές του Μακροχωρίου.
Κανείς τότε δεν εκμεταλλεύτηκε τη δυστυχία τους για τηλεοπτική καριέρα ή πολιτική καταξίωση.
Οι γονείς στάθηκαν με σιωπή, αξιοπρέπεια, και ιερατική σοβαρότητα.
Η τραγωδία των Τεμπών του 2023 όμως εξελίχθηκε διαφορετικά. Από την πρώτη στιγμή, η οδύνη έγινε δημόσιο αφήγημα αχαλίνωτης φαντασίας, διαμορφωμένο από τηλεοπτικούς σταθμούς, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και «πρόσωπα του πένθους» που ανέλαβαν να καθοδηγήσουν το θυμικό της κοινωνίας.
Ξαφνικά, το δυστύχημα μετατράπηκε σε ένα μείγμα πολιτικής συνωμοσιολογίας και τηλεοπτικού μυθιστορήματος: ξύλολια, μυστικά φορτία, μεταφορές όπλων, μπάζωμα αποδεικτικών στοιχείων, ακόμη και εμπλοκή του ΝΑΤΟ.
Ήταν το κομβικό σημείο όπου ο Κυριάκος Βελόπουλος κατάφερε να επισκιάσει σε επινοητικότητα τον Ίαν Φλέμινγκ και τον Τζον Λε Καρρέ.
Μετά το έπος των «επιστολών του Χριστού», πέτυχε μια ακόμη, εμπορικά μεγαλύτερη, επιτυχία: τα «χαμένα πτώματα του ξυλολίου», μια φανταστική πλοκή που στοίχισε πενταροδεκάρες στη λογική, αλλά εκατομμύρια στην κοινωνική σύγχυση.
Κι όμως, η Αριστερά οργάνωσε αυτό το αφήγημα με αξιοθαύμαστη επιμέλεια.
Μπορεί να μην κατάφερε να αυξήσει τα δικά της ποσοστά, όμως πέτυχε κάτι πιο παράδοξο: να αναστήσει τα ποσοστά του Βελόπουλου και να καταστήσει την απαξιωμένη Ζωή Κωνσταντοπούλου ρυθμιστή της πολιτικής ζωής.
Σέρνοντας από τον χαλινό, πότε την Καρυστιανού και πότε τον Ρούτσι, κατάφερε να μετατρέψει τη θλίψη σε μηχανισμό πολιτικής πίεσης και τη μνήμη των νεκρών σε εργαλείο τηλεοπτικής δημαγωγίας.
Ο δημόσιος θρήνος δεν είναι πια έκφραση συλλογικής συνείδησης, αλλά μέσο προβολής.
Κάθε τραγωδία γεννά influencers, κάθε απώλεια παράγει τηλεοπτικά επεισόδια, κάθε συνέντευξη μετατρέπεται σε εργαλείο πίεσης.
Η ηθική του πένθους αντικατέστησε τη λογική του διαλόγου.
Ο συναισθηματισμός έγινε πολιτικό επιχείρημα.
Η κοινωνία, εξαντλημένη και εθισμένη στην υπερβολή, έχασε το μέτρο. Δεν διακρίνει πια τη διαφορά ανάμεσα στη δικαίωση και στην εκμετάλλευση, ανάμεσα στη θλίψη και στη ματαιοδοξία. Όπως η περίπτωση της Καρυστιανού που μετέτρεψε το θρήνο της σε δημόσιο θέαμα, ή του αλλοδαπού πατέρα που, ύστερα από δύο χρόνια, θυμήθηκε να εξορκίσει το τραύμα με απειλές εναντίον της χώρας. Η οδύνη, όταν γίνεται εργαλείο εκβιασμού, παύει να είναι ιερή.
Η κυβέρνηση φέρει σοβαρές ευθύνες. Αντί να θέσει όρια, να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και να υπερασπιστεί το αυτονόητο κύρος του κράτους δικαίου, επέλεξε τη σιωπή.
Υποχώρησε μπροστά στο λαϊκισμό του πένθους, επιτρέποντας σε θορυβώδεις μειοψηφίες να καθορίσουν τον τόνο της δημόσιας ζωής.
Έτσι, η κοινωνία έμεινε εκτεθειμένη στη χυδαιότητα του θεάματος, στην εκβιαστική συγκίνηση, στην απώλεια κάθε ηθικού μέτρου.
Το πρόβλημα δεν είναι πολιτικό. Είναι η απώλεια του μέτρου, η διάβρωση του ήθους, η αποσύνδεση της θλίψης από τη σιωπή.
Όσο η οδύνη γίνεται δημόσιο θέαμα και το πένθος μετριέται σε «προβολές», η κοινωνία θα βυθίζεται στην ανωριμότητά της.
Ζούμε σε μια χώρα όπου η υποκρισία παριστάνει τη συμπόνια και το πένθος έγινε συνέντευξη Τύπου. Και το χειρότερο, χρησιμοποιούμε τις τραγωδίες για να τη… βολέψουμε!
Ίσως να χρειάζεται να ξαναμάθουμε να σωπαίνουμε μπροστά στους νεκρούς. Μόνο τότε θα ξαναθυμηθούμε τι σημαίνει να είμαστε ζωντανοί.
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
Ορισμένα αναρτώμενα από το διαδίκτυο κείμενα ή εικόνες, θεωρούμε ότι είναι δημόσια. Αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας, για να τα αφαιρέσουμε. Επίσης, σημειώνεται ότι οι απόψεις του ιστολογίου, μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. Για τα άρθρα που δημοσιεύονται εδώ, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε, καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιοδνήποτε τρόπο, το ιστολόγιο. Ο διαχειριστής του ιστολογίου, δεν ευθύνεται για τα σχόλια και τους δεσμούς που περιλαμβάνει. Τονίζουμε ότι υφίσταται μετριασμός των σχολίων και παρακαλούμε, πριν δημοσιεύσετε το σχόλιό σας, να έχετε υπόψη σας τα ακόλουθα:
- Κάθε γνώμη είναι σεβαστή, αρκεί να αποφεύγονται ύβρεις, ειρωνείες, ασυνάρτητος λόγος και προσβλητικοί χαρακτηρισμοί, πολύ περισσότερο σε προσωπικό επίπεδο, εναντίον των συνομιλητών ή και των συγγραφέων, με υποτιμητικές προσφωνήσεις, ύβρεις, υπονοούμενα, απειλές ή χυδαιολογίες.>
- Μην δημοσιεύετε άσχετα με το θέμα σχόλια.
- Ο κάθε σχολιαστής, οφείλει να διατηρεί ένα μόνον όνομα ή ψευδώνυμο, το οποίο αποτελεί και την ταυτότητά του σε κάθε συζήτηση.
- Με βάση τα παραπάνω, η διαχείριση, διατηρεί το δικαίωμα μη δημοσίευσης σχολίων, χωρίς καμία άλλη προειδοποίηση.
- Επιπλέον σας τονίζουμε, ότι το ιστολόγιο, λειτουργεί σε εθελοντική βάση και ως εκ τούτου, τα σχόλια θα αναρτώνται μόλις αυτό καταστεί δυνατόν.
Γιατί σκέφτομαι την Miss Piggy από το Muppet Show;
Εσείς είστε σε πιο light έκδοση… εγώ όποτε τη βλέπω, γιατί βλέπω μια οχιά…;;;