Αποκάλυψη βόμβα: Πώς ΗΠΑ και Ισραήλ με όπλο το… CNN «καίνε» Αζερμπαϊτζάν – Οι μυστικές βάσεις κατά Ιράν, οι δολοφονίες Mossad

Για χρόνια, ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ilham Aliyev περιέγραφε τις σχέσεις της χώρας του με το Ισραήλ ως ένα παγόβουνο: το μεγαλύτερο μέρος του παρέμενε κρυμμένο κάτω από την επιφάνεια.
Σήμερα, όμως, το «αόρατο» τμήμα αυτού του παγόβουνου φαίνεται να αναδύεται με τρόπο που απειλεί να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στον Νότιο Καύκασο και να φέρει το Αζερμπαϊτζάν σε άμεση σύγκρουση με το Ιράν.
Η πρόσφατη αποκάλυψη του CNN ότι ισραηλινές στρατιωτικές και μυστικές υπηρεσίες φέρονται να χρησιμοποίησαν το έδαφος του Αζερμπαϊτζάν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη δημοσιογραφική διαρροή.
Αποτελεί ένα γεγονός με δυνητικά εκρηκτικές συνέπειες, καθώς εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τον ρόλο που διαδραματίζουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στην εργαλειοποίηση μικρότερων χωρών ως προκεχωρημένων βάσεων για τις δικές τους γεωπολιτικές επιδιώξεις.

Ilham AliyevΟι αποκαλύψεις του CNN και η σκιά των μυστικών επιχειρήσεωνΣύμφωνα με το ρεπορτάζ, το οποίο βασίζεται σε τέσσερις ανώνυμες πηγές με πρόσβαση σε ιδιαίτερα ευαίσθητες πληροφορίες, το Ισραήλ φέρεται να ανέπτυξε ειδικές δυνάμεις, στελέχη της Mossad και ομάδες διάσωσης με ελικόπτερα σε διάφορες περιοχές του νότιου Αζερμπαϊτζάν.
Οι πληροφορίες αυτές δεν προέρχονται από τυχαίους παρατηρητές.
Το επίπεδο λεπτομέρειας οδηγεί πολλούς αναλυτές στο συμπέρασμα ότι οι πηγές βρίσκονται είτε εντός των αμερικανικών και ισραηλινών μηχανισμών ασφαλείας είτε σε άμεση σύνδεση με αυτούς.
Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι από θέσεις μόλις 60 μίλια από την πόλη Tabriz του Ιράν, ισραηλινές ομάδες πραγματοποίησαν επιχειρήσεις με drones, εγκατέστησαν συστήματα παρακολούθησης και συμμετείχαν στην προετοιμασία επιχειρήσεων που οδήγησαν ακόμη και στη δολοφονία υψηλόβαθμου στελέχους των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης (IRGC).
Αν οι καταγγελίες αυτές επιβεβαιωθούν, τότε δεν πρόκειται απλώς για συνεργασία πληροφοριών.
Πρόκειται για άμεση χρήση του εδάφους ενός τρίτου κράτους για στρατιωτικές ενέργειες εναντίον του Ιράν.

Η οργισμένη αντίδραση του BakuΤο υπουργείο Εξωτερικών του Αζερμπαϊτζάν απέρριψε κατηγορηματικά τις πληροφορίες, χαρακτηρίζοντας το δημοσίευμα «εντελώς αβάσιμο» και αντίθετο προς τη δημοσιογραφική δεοντολογία.
Το Baku επιμένει ότι ουδέποτε επέτρεψε και ούτε πρόκειται να επιτρέψει τη χρήση του εδάφους του για επιθετικές επιχειρήσεις εναντίον τρίτων χωρών.
Ωστόσο, οι διαψεύσεις αυτές δεν αρκούν για να εξαφανίσουν τις υποψίες.
Η στρατηγική συνεργασία μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Ισραήλ είναι γνωστή εδώ και χρόνια.
Σύμφωνα με στοιχεία του SIPRI, το Ισραήλ καλύπτει έως και το 70% των εισαγωγών οπλικών συστημάτων του Αζερμπαϊτζάν.
Αντίστοιχα, περίπου το 40% της ισραηλινής κατανάλωσης πετρελαίου προέρχεται από το Αζερμπαϊτζάν.
Η σχέση αυτή δεν είναι απλώς οικονομική.
Είναι βαθιά στρατηγική.
Το Ισραήλ αποκτά πρόσβαση στα σύνορα του Ιράν, ενώ το Αζερμπαϊτζάν εξασφαλίζει πολιτική υποστήριξη στην Ουάσιγκτον μέσω ισχυρών φιλοϊσραηλινών δικτύων επιρροής.


Γιατί οι διαρροές στο CNN γίνονται τώρα;

Το πιο κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν υπήρξαν μυστικές βάσεις.
Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος αποφάσισε να τις αποκαλύψει.
Εάν οι πληροφορίες προήλθαν από κύκλους των ΗΠΑ ή του Ισραήλ, τότε η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί.
Η δημοσιοποίηση τέτοιων στοιχείων καταστρέφει κάθε δυνατότητα «εύλογης άρνησης» του Baku απέναντι στην Τεχεράνη.
Με άλλα λόγια, ακόμη και αν το Αζερμπαϊτζάν επιθυμούσε στο μέλλον να εξομαλύνει τις σχέσεις του με το Ιράν, οι αποκαλύψεις αυτές δυσκολεύουν δραματικά μια τέτοια προοπτική.
Πρόκειται για μία πρακτική που θυμίζει τη γνωστή αμερικανική στρατηγική δημιουργίας εξαρτήσεων ασφαλείας: κράτη που εμπλέκονται σε συγκρούσεις εξαιτίας της συνεργασίας τους με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ αναγκάζονται στη συνέχεια να βασίζονται ακόμη περισσότερο στην προστασία των ίδιων δυνάμεων που τα εξέθεσαν στον κίνδυνο.

ΗΠΑ και Ισραήλ: Εξαγωγή κινδύνου, όχι ασφάλειας

Η υπόθεση αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα της αμερικανοϊσραηλινής στρατηγικής στη Μέση Ανατολή και τον Καύκασο.
Αντί να περιορίζουν τις εστίες έντασης, οι δύο χώρες συχνά δημιουργούν ένα πλέγμα μυστικών συνεργασιών και στρατιωτικών δικτύων που μετατρέπουν ολόκληρες περιοχές σε πιθανούς στόχους αντιποίνων.
Η λογική αυτή δεν προσφέρει σταθερότητα.
Αντιθέτως, εξάγει τον κίνδυνο σε τρίτες χώρες.
Το Αζερμπαϊτζάν κινδυνεύει πλέον να αντιμετωπίζεται από την Τεχεράνη όχι ως ουδέτερος γείτονας αλλά ως πιθανό επιχειρησιακό εργαλείο του Ισραήλ.
Και αυτό είναι ακριβώς το είδος της γεωπολιτικής παγίδας που έχει οδηγήσει πολλές χώρες της περιοχής σε διαρκείς κύκλους κρίσεων.

Η αυτοσυγκράτηση της Τεχεράνης και τα όριά της

Μέχρι στιγμής, το Ιράν έχει επιδείξει αξιοσημείωτη αυτοσυγκράτηση.
Ακόμη και μετά την επίθεση με drone στο Nakhchivan τον Μάρτιο, την οποία ο Aliyev χαρακτήρισε «τρομοκρατική ενέργεια», η Τεχεράνη απέφυγε την κλιμάκωση.
Η ιρανική ηγεσία επέλεξε να επικεντρωθεί στην άμεση αντιπαράθεσή της με το Ισραήλ και να αποφύγει τη δημιουργία ενός δεύτερου μετώπου στον βορρά.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η υπομονή της είναι απεριόριστη.
Αν στο μέλλον αποδειχθεί ότι το έδαφος του Αζερμπαϊτζάν χρησιμοποιήθηκε ενεργά για επιθέσεις ή δολοφονίες εντός του Ιράν, τότε η κατάσταση θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά.
Στην περίπτωση αυτή, η Τεχεράνη θα μπορούσε να θεωρήσει το Αζερμπαϊτζάν νόμιμο στρατιωτικό στόχο.

Ο παράγοντας Τουρκία

Στους υπολογισμούς του Ιράν υπάρχει ακόμη ένας κρίσιμος παράγοντας: η Τουρκία.
Παρά τις κατά καιρούς εντάσεις, η Άγκυρα παραμένει ο πιο σταθερός στρατηγικός σύμμαχος του Baku, εξηγεί σε ανάλυσή του το Responsible Statecraft.
Μία άμεση σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Αζερμπαϊτζάν θα δημιουργούσε τον κίνδυνο ευρύτερης περιφερειακής αντιπαράθεσης, κάτι που καμία πλευρά δεν επιθυμεί.
Αυτός είναι και ένας από τους βασικούς λόγους που η Τεχεράνη συνεχίζει να κινείται προσεκτικά.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Αζερμπαιτζάν Jeyhun Bayramov και ο Ισραηλινός ομόλογός του Gideon Saar σε συνέντευξη Τύπου στο Baku στις 26 Ιανουαρίου,32 μέρες πριν την έναρξη του πολέμου με το Ιράν

Το πλήγμα στο σχέδιο TRIPP

Οι αποκαλύψεις έρχονται επίσης σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη στιγμή για το σχέδιο TRIPP (Trump Route for International Peace and Prosperity), τον λεγόμενο «Διάδρομο του Καυκάσου» που προωθεί η Ουάσιγκτον.
Το σχέδιο παρουσιάστηκε ως αναπτυξιακή πρωτοβουλία που θα συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με το Nakhchevan και την Τουρκία μέσω της Αρμενίας, παρακάμπτοντας το Ιράν.
Ωστόσο, τέτοιου είδους επενδυτικά εγχειρήματα απαιτούν σταθερότητα και προβλεψιμότητα.
Κανένας σοβαρός επενδυτής δεν επιθυμεί να τοποθετήσει κεφάλαια σε έναν διάδρομο που κινδυνεύει να μετατραπεί σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ.
Έτσι, οι ίδιες οι αποκαλύψεις που εξυπηρετούν βραχυπρόθεσμα στρατηγικά συμφέροντα της Ουάσιγκτον και του Tel Aviv ενδέχεται να υπονομεύσουν ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά σχέδια που προωθούν.

Το παγόβουνο βγήκε στην επιφάνεια

Είτε οι πληροφορίες του CNN αποδειχθούν πλήρως ακριβείς είτε όχι, το πολιτικό αποτέλεσμα είναι ήδη ορατό.
Το Αζερμπαϊτζάν βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με αυξημένες υποψίες από το Ιράν, ενώ η εικόνα του ως ουδέτερου περιφερειακού παράγοντα έχει δεχθεί σοβαρό πλήγμα.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εμφανίζονται να ακολουθούν για ακόμη μία φορά μια στρατηγική που μεταφέρει το κόστος και τον κίνδυνο στους συμμάχους τους, ενισχύοντας βραχυπρόθεσμα τη δική τους θέση αλλά αποσταθεροποιώντας μια ήδη εύθραυστη περιοχή.
Το «παγόβουνο» που περιέγραφε ο Ilham Aliyev ίσως να μην ήταν ποτέ μυστικό για τους περιφερειακούς παίκτες.
Σήμερα όμως, μετά τις αποκαλύψεις και τις διαρροές, έχει βγει στην επιφάνεια.
Και το ερώτημα δεν είναι πλέον αν υπάρχει, αλλά ποιος θα συγκρουστεί πρώτος μαζί του.