Ασύλληπτο… Η Βρετανία προετοιμάζει τον πληθυσμό για «μεγάλη κρίση» (Στην Ελλάδα της ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ, ΕΠΙΒΑΛΟΥΝ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ)

Η κυβέρνηση αποδίδει τα μέτρα στην ανάγκη προετοιμασίας απέναντι σε κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές και άλλες υβριδικές απειλές που αποδίδονται στη Ρωσία, καθώς και στην επικαιροποίηση του παλαιού Government War Book, του σχεδίου έκτακτης ανάγκης της περιόδου του Ψυχρού Πολέμου.
Ωστόσο, ο χρόνος ανακοίνωσης των μέτρων και η ένταση της ρητορικής έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το τι ακριβώς προετοιμάζει το Λονδίνο.
Ο επικεφαλής γραμματέας του πρωθυπουργού Keir Starmer, Darren Jones, δήλωσε:
«Η κυβέρνηση θα κάνει ό,τι μπορεί και είμαστε καλά προετοιμασμένοι. Όμως όλοι μπορούμε να συμβάλουμε ώστε να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας και τις οικογένειές μας.
Η εκστρατεία αυτή θα βοηθήσει τους πολίτες να κάνουν μικρά αλλά σημαντικά βήματα προετοιμασίας απέναντι σε έκτακτες καταστάσεις ή διακοπές βασικών υπηρεσιών, είτε πρόκειται για ακραία καιρικά φαινόμενα είτε για κυβερνοεπιθέσεις που μπορεί να επηρεάσουν την ηλεκτροδότηση, την υδροδότηση ή τις τηλεπικοινωνίες.»
Από την πλευρά της, η υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων Louise Sandher-Jones εμφανίστηκε ακόμη πιο κατηγορηματική:
«Η Ρωσία δεν αποτελεί μόνο απειλή για την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Αποτελεί άμεση απειλή για το έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου και οι ασκήσεις αυτές, μαζί με την επικαιροποίηση των “War Books”, θα μας βοηθήσουν να προετοιμαστούμε για αυτή την απειλή και να δείξουμε στους Βρετανούς πόσο σοβαρά την αντιμετωπίζουμε.»

Αναθεώρηση του σχεδίου του Ψυχρού Πολέμου

Το βρετανικό Υπουργικό Συμβούλιο επικαιροποίησε το National Risk Register, προσθέτοντας νέα σενάρια κινδύνου, όπως:
κυβερνοεπιθέσεις σε δίκτυα δεδομένων, ύδρευσης και αστυνομίας,
κατάρρευση ψηφιακών υποδομών, με πρότυπο τη μεγάλη διακοπή λειτουργίας της CrowdStrike το 2024,
ξένες παρεμβάσεις στις δημοκρατικές διαδικασίες.
Η Operation Albiston Shadow θα περιλαμβάνει εκατοντάδες κυβερνητικούς αξιωματούχους, υπουργούς και κρατικές υπηρεσίες, οι οποίοι θα προσομοιώσουν επί ημέρες μια εθνική κρίση που θα εξελίσσεται κάτω από το όριο ενός συμβατικού πολέμου.
Στόχος είναι να δοκιμαστούν οι μηχανισμοί διοίκησης και συντονισμού της χώρας «σε περίπτωση που συμβεί το χειρότερο».
Παράλληλα, η κυβέρνηση επαναφέρει στοιχεία του ιστορικού War Book, του σχεδίου του Ψυχρού Πολέμου που περιλάμβανε μέτρα για τη βιομηχανική κινητοποίηση, τη διαχείριση αποθεμάτων τροφίμων, την αντιμετώπιση μαζικών απωλειών και τη διατήρηση της λειτουργίας του κράτους σε περίοδο πολέμου.

Οι αμφιβολίες για τη ρωσική απειλή

Επισήμως, όλα τα μέτρα συνδέονται με τη ρωσική απειλή.
Η Ρωσία κατηγορείται τα τελευταία χρόνια για κυβερνοεπιθέσεις, κατασκοπεία και παραβιάσεις του εναέριου χώρου του ΝΑΤΟ, ενώ ο Keir Starmer έχει επικαλεστεί δυτικές εκτιμήσεις σύμφωνα με τις οποίες η Μόσχα θα μπορούσε να επιτεθεί σε κράτος-μέλος της Συμμαχίας ακόμη και πριν από το 2030.
Ωστόσο, η γεωγραφική απόσταση μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ρωσίας, σε συνδυασμό με την έμφαση που δίνεται στην προστασία κρίσιμων υποδομών, στην αυτάρκεια των νοικοκυριών και στη συνολική κινητοποίηση της κοινωνίας, δημιουργεί ερωτήματα για το εάν ο σχεδιασμός αφορά αποκλειστικά μια εξωτερική απειλή.

Η παρέμβαση του Professor David Betz

Στο δημόσιο διάλογο έχει επανέλθει και η ανάλυση του Professor David Betz, ειδικού σε θέματα σύγχρονου πολέμου στο King’s College London, ο οποίος ήδη από το 2025 είχε υποστηρίξει ότι η βρετανική κυβέρνηση προετοιμάζεται περισσότερο για ενδεχόμενες εσωτερικές αναταραχές παρά για στρατιωτική εισβολή από τη Ρωσία.
Αναφερόμενος στη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του 2025, η οποία έκανε λόγο για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια για άμεση απειλή κατά της βρετανικής επικράτειας, ο Betz είχε δηλώσει:
«Υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία για την ασφάλεια της Βρετανίας, ειδικά των υποδομών της, καθώς και για το ενδεχόμενο άμεσων συγκρούσεων στο εσωτερικό της χώρας που θα επηρεάσουν άμεσα τους πολίτες.»
Κατά τον ίδιο, η απειλή δεν προέρχεται πρωτίστως από το εξωτερικό.
«Δεν πρόκειται για εξωτερική απειλή. Πρόκειται για εσωτερικό πρόβλημα που σχετίζεται με τον τρόπο που έχει διαμορφωθεί η κοινωνία μας. Πρόκειται για μια κοινωνία χαμηλής εμπιστοσύνης, βαθιά κατακερματισμένη και έντονα πολιτικά διχασμένη, κάτι που μας οδηγεί ολοένα και πιο κοντά σε εμφύλιες συγκρούσεις.»

«Η Ρωσία αποτελεί το βολικό άλλοθι»

Ο Professor David Betz είχε επίσης αμφισβητήσει ότι η Ρωσία αποτελεί άμεση στρατιωτική απειλή για τη Βρετανία.
Όπως είχε επισημάνει:
«Η πραγματικότητα είναι ότι μας χωρίζει τεράστια απόσταση από τη Ρωσία. Δεν δεχόμαστε άμεση στρατιωτική απειλή από κάποιον προφανή εξωτερικό εχθρό. Δεν υπάρχουν Ρώσοι στρατιώτες που να καταλαμβάνουν τα βρετανικά χωριά.»
Κατά την άποψή του, η πραγματική ανησυχία αφορά την εσωτερική αστάθεια.
«Αυτό που πραγματικά φοβούνται είναι η εσωτερική σύγκρουση. Όμως αυτό είναι πολιτικά αδύνατο να ειπωθεί δημόσια. Γι’ αυτό είναι πιο βολικό να παρουσιάζεται η ανάγκη δημιουργίας πολιτικής άμυνας και προστασίας κρίσιμων υποδομών ως απάντηση στη ρωσική απειλή.»

Προειδοποιήσεις για κοινωνική αποσταθεροποίηση

Ο Betz έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι μέσα στην επόμενη πενταετία υπάρχει αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης εμφύλιων συγκρούσεων σε κάποια μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα, με πιθανές επιπτώσεις και στις γειτονικές περιοχές.
Ως βασικούς παράγοντες αναφέρει:
τη χαμηλή κοινωνική εμπιστοσύνη,
τον πολιτικό κατακερματισμό,
τις δημογραφικές μεταβολές,
τη διαρκώς μειούμενη εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς.
Κατά την εκτίμησή του, οι κυβερνήσεις ίσως πλέον μπορούν μόνο να προετοιμαστούν για μια τέτοια εξέλιξη και όχι να την αποτρέψουν.

Προετοιμασία για κάθε ενδεχόμενο

Η ενίσχυση της προστασίας κρίσιμων υποδομών, η προτροπή προς τους πολίτες να είναι αυτάρκεις και η πραγματοποίηση μεγάλης κλίμακας ασκήσεων πολιτικής άμυνας συνθέτουν μια νέα στρατηγική ασφαλείας για το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η επικαιροποίηση του War Book και η διεξαγωγή της Operation Albiston Shadow επιτρέπουν στο κράτος να δοκιμάσει τους μηχανισμούς διοίκησης και κινητοποίησης χωρίς να χρειάζεται να διευκρινίσει ποιο ακριβώς σενάριο θεωρεί πιθανότερο.
Παράλληλα, η εγκατάλειψη σχεδίων για τη δημιουργία εθελοντικής δύναμης πολιτικής άμυνας, λόγω δημοσιονομικών περιορισμών, δεν φαίνεται να αλλάζει τη συνολική κατεύθυνση της στρατηγικής, η οποία αντιμετωπίζει πλέον το βρετανικό έδαφος ως πιθανό πεδίο κρίσεων.
Το βρετανικό κράτος καλεί τους πολίτες να προετοιμαστούν για σοβαρές διαταραχές στην καθημερινότητα. Επισήμως, η αιτία αποδίδεται στις υβριδικές απειλές που προέρχονται από τη Ρωσία.
Ωστόσο, η δημόσια συζήτηση που έχει ανοίξει στη Βρετανία δείχνει ότι μέρος των αναλυτών θεωρεί πως οι σχεδιασμοί αυτοί συνδέονται και με τους αυξανόμενους φόβους για πιθανές εσωτερικές κοινωνικές κρίσεις.