Η αστυνομική επέμβαση στην κατασκήνωση για τη στέγη άφησε 39 τραυματίες, σύμφωνα με τους διοργανωτές. Χιλιάδες άνθρωποι απάντησαν στους δρόμους, σε μια χώρα όπου οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν κατά 180% μέσα σε μία δεκαετία.
Λίγο πριν από τις τρεις τα ξημερώματα της Πέμπτης 15 Οκτωβρίου, η αστυνομία επενέβη στην πλατεία Ντον Ζουάου Α΄, στο κέντρο του Πόρτο, για να απομακρύνει την κατασκήνωση διαμαρτυρίας για το δικαίωμα στη στέγη. Σύμφωνα με τον τελικό απολογισμό των διοργανωτών για εκείνη την ημέρα, 39 διαδηλωτές τραυματίστηκαν, δύο από αυτούς σοβαρά.
Το ίδιο βράδυ, περίπου 2.500 άνθρωποι επέστρεψαν στην πλατεία. Διαδήλωσαν μέχρι το δημαρχείο και στη συνέχεια γύρισαν στον χώρο της κατασκήνωσης για λαϊκή συνέλευση. «Λιγότερα γκλομπ, περισσότερη στέγη» και «Ανοίξτε σπίτια, όχι κεφάλια» ήταν δύο από τα συνθήματα που συνόψισαν την απάντηση στην καταστολή.
Η Acampada do Porto pela Habitação, η κατασκήνωση του Πόρτο για τη στέγη, είχε ξεκινήσει το Σάββατο 10 Οκτωβρίου. Τη Δευτέρα η δημοτική αστυνομία απομάκρυνε περίπου 50 σκηνές, αλλά οι συμμετέχοντες παρέμειναν και συνέχισαν να κοιμούνται στην πλατεία. Την Τετάρτη, η συνέλευση αποφάσισε να ξαναστήσει τις σκηνές. Ακολούθησε η νυχτερινή επέμβαση.
video από lhdosantos
Ο εκπρόσωπος του κινήματος, Πέδρο Μανουέλ, περιέγραψε στην RTP μια ειρηνική ανθρώπινη αλυσίδα μπροστά στις σκηνές. Κατά τη μαρτυρία του, οι συγκεντρωμένοι τραγουδούσαν το «Grândola, Vila Morena» όταν ξεκίνησε η έφοδος. Η οργάνωση καταγγέλλει χτυπήματα και καταστροφή υλικών της κατασκήνωσης. Η αστυνομία, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι προηγήθηκαν επανειλημμένες εντολές απομάκρυνσης και ότι ορισμένοι συμμετέχοντες αντιστάθηκαν. Επικαλέστηκε επίσης τον χρονικό περιορισμό των δημόσιων συναθροίσεων μετά τις 00:30.
Ο δικηγόρος του κινήματος, Τιάγκο Μασάντο, αμφισβήτησε την αστυνομική εκδοχή. Δήλωσε ότι η απαίτηση που του είχε μεταφερθεί αφορούσε τη διακοπή της μουσικής και ότι οι διαδηλωτές συμμορφώθηκαν. Χαρακτήρισε την επέμβαση δυσανάλογη. www.dn.pt Ο δήμαρχος Πέδρο Ντουάρτε υπερασπίστηκε την αστυνομία, υποστηρίζοντας ότι αναγκάστηκε να επέμβει, αφού είχαν προηγηθεί προσπάθειες διαφορετικής επίλυσης της κατάστασης.
Η κατασκήνωση απάντησε με νέο κάλεσμα μέσω Instagram: «Απέναντι στην αστυνομική αυθαιρεσία, λαϊκή εξουσία». Σε άλλη ανάρτηση, το «Isto não ACABou» —«Αυτό δεν τελείωσε»— ενσωμάτωνε το γνωστό αντι-αστυνομικό ακρωνύμιο στη λέξη «τελείωσε». Η κινητοποίηση μετατράπηκε έτσι σε διεκδίκηση τόσο της στέγης όσο και του δικαιώματος στη διαμαρτυρία.
Τα αιτήματα παραμένουν συγκεκριμένα: κατάργηση του νόμου για τα ενοίκια, τερματισμός των εξώσεων, παύση των αγορών ακινήτων από «κεφάλαια-γύπες», περισσότερη δημόσια κατοικία, αξιοποίηση των κενών κτιρίων και πλαφόν στα ενοίκια.
Πίσω από τις σκηνές της πλατείας βρίσκεται μια στεγαστική κρίση με μετρήσιμο βάθος. Σύμφωνα με τη Eurostat, από το 2015 έως το τέταρτο τρίμηνο του 2025 οι τιμές αγοράς κατοικιών στην Πορτογαλία αυξήθηκαν κατά 180%: έγιναν δηλαδή 2,8 φορές υψηλότερες μέσα σε μία δεκαετία. Eurostat
Στα ενοίκια, τα πρόσφατα στοιχεία του πορτογαλικού Ινστιτούτου Στατιστικής, INE, δείχνουν ότι η διάμεση τιμή των νέων συμβολαίων έφτασε τα 10,17 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο το δεύτερο τρίμηνο του 2026, αυξημένη κατά 10,2% σε έναν χρόνο. Στη μητροπολιτική περιοχή του Πόρτο ήταν 10,83 ευρώ, στη Μεγάλη Λισαβόνα 15,24 ευρώ και στον ίδιο τον δήμο της Λισαβόνας 17,79 ευρώ. Πρόκειται για νέα συμβόλαια, που αποτυπώνουν την πίεση σε όσους αναζητούν τώρα σπίτι, και όχι για το σύνολο των υφιστάμενων μισθώσεων.
Η έκθεση του ΟΟΣΑ για την Πορτογαλία το 2026 περιγράφει έναν συνδυασμό ανεπαρκών επενδύσεων στην κατοικία, περιορισμένων προσιτών επιλογών ενοικίασης και αδύναμης στήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών. Το απόθεμα κοινωνικής κατοικίας συγκαταλεγόταν στα μικρότερα του οργανισμού με βάση τα στοιχεία του 2022. Η επιβάρυνση πλήττει ιδιαίτερα τους νέους, που επιχειρούν να νοικιάσουν ή να αγοράσουν πρώτη φορά, ενώ οι αναμονές για κοινωνική κατοικία μπορούν να ξεπερνούν τα αρκετά χρόνια. OECD
Σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση έχει προωθήσει αλλαγές για την επιτάχυνση των εξώσεων και την πρόωρη λήξη περιορισμών στις αυξήσεις ενοικίων, υποστηρίζοντας ότι θα ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των ιδιοκτητών και την προσφορά κατοικιών. Οι οργανώσεις ενοικιαστών αντιτείνουν ότι η αποδυνάμωση της προστασίας τους θα επιδεινώσει την κρίση. reuters.com
Η αλληλεγγύη στο Πόρτο επεκτείνεται πέρα από την πόλη. Η πλατφόρμα Casa para Viver καταδίκασε την επέμβαση, επισημαίνοντας ότι τα γκλομπ δεν χτίζουν σπίτια. Στη Λισαβόνα έχει ανακοινωθεί κατασκήνωση για το Σάββατο 17 Οκτωβρίου και λαϊκή συνέλευση για την Κυριακή, ενώ προετοιμάζονται διαδηλώσεις στις 14 Νοεμβρίου. www.dnoticias.pt
Στο Πόρτο, η βραδινή συνέλευση ψήφισε αρχικά παραμονή και διανυκτέρευση. Αργότερα, όμως, σύμφωνα με τη Renascença, οι διοργανωτές έληξαν τη συγκέντρωση περίπου στις 01:20 της Παρασκευής, καταγγέλλοντας «διείσδυση» άλλων ομάδων, χωρίς να διευκρινίζεται ποιων. rr.pt Η συνέχεια παραμένει ανοιχτή. Το αίτημα που έφερε τους ανθρώπους στην πλατεία παραμένει επίσης: να μπορούν να κατοικούν στις πόλεις όπου ζουν και εργάζονται.
