Εδώ και μια 15ετία και πλέον, στην ουσία από την χρηματοπιστωτική κρίση των ΗΠΑ το 2008, τα αμερικανικά megafunds επιτελούν ένα συγκεκριμένο ρόλο.
Ουσιαστικά έστρωσαν το έδαφος της εξέλιξης των διατλαντικών σχέσεων την περίοδο μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008.

Εκείνη την εποχή δεν ήταν ακόμη σαφές τι είδους.
Αλλά ήταν πρωτίστως οικονομικής φύσης, θέτοντας ήδη την παγκοσμιοποίηση σε μεγάλη αμφισβήτηση.

Η στρατηγική που επιλέχθηκε για να ανταποκριθεί σε αυτήν την πρόκληση μπορεί να κριθεί από τον ριζικό μετασχηματισμό του χρηματοπιστωτικού τομέα των ΗΠΑ, δηλαδή την εμφάνιση μεγάλων κεφαλαίων όπως η BlackRock, η Vanguard και άλλα, τα οποία έχουν συγκεντρώσει πρωτοφανείς πόρους των επενδυτών τους (το 2017, οι πέντε κορυφαίοι είχαν συνολικά περιουσιακά στοιχεία άνω των 15 τρισεκατομμυρίων δολαρίων), δημιούργησαν σοβαρό ανταγωνισμό για τα παραδοσιακά κεφάλαια ανέλαβε τελικά το ρόλο ενός οιονεί κυβερνητικού μακρορυθμιστή.Οι ενέργειες των megafundsΟυσιαστικά τα megafunds απέτρεψαν μία ακόμη κατάρρευση των ΗΠΑ, λόγω του φορτίου του χρέους τους σε σχέση με την απότομη αύξηση του επιτοκίου της Fed, που προκλήθηκε από το «μπούμερανγκ κυρώσεων» στο πλαίσιο της ουκρανικής σύγκρουσης. 

Τα Megafunds κάλυψαν το κόστος τους για την υποστήριξη της παραγωγής σχιστολιθικού πετρελαίου και φυσικού αερίου με έσοδα από επενδύσεις σε άλλους τομείς της οικονομίας, και όχι μόνο στον αμερικανικό.

 

Με βάση αξιόπιστα στατιστικά δεδομένα, φαίνεται ότι την πρώτη δεκαετία μετά την κρίση του 2008, τα megafunds, ενεργώντας χέρι-χέρι με κυβερνητικές δομές των ΗΠΑ, έθεσαν τον έλεγχο σε κορυφαίες τράπεζες και εταιρείες στον πραγματικό τομέα των χωρών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, εξαγοράζοντας ή δεσμεύοντας μερίδια σε αυτές σε πολύ λογικές τιμές.
Έτσι, υπήρξε μια λεπτή αναμόρφωση των διατλαντικών σχέσεων σε κάτι παρόμοιο με την «αποκατάσταση» της Ιαπωνίας ως Αμερικανού ανταγωνιστή δύο δεκαετίες νωρίτερα.
Ως εκ τούτου, η «συναλλακτική διπλωματία» της νέας κυβέρνησης Trump «σε σχέση με συμμάχους και αντιπάλους» απλώς εννοιολογεί αυτήν την τάση και τη φέρνει στο δημόσιο επίπεδο, μετατρέποντας το ΝΑΤΟ σε ένα καθαρό επιχειρηματικό σχέδιο και καταπατώντας την εδαφική ακεραιότητα συμμάχων όπως ο Καναδάς και η Δανία.

Το νέο μέτωπο

Μπορεί να κριθεί ότι οι ΗΠΑ «ενταφιάζουν» την παγκοσμιοποίηση επειδή δεν πληροί τα θεμελιώδη συμφέροντά τους και ποντάρουν στην αναδημιουργία οικονομικής και τεχνολογικής ισχύος εντός των συνόρων τους με παράλληλη εδαφική επέκταση.
Ενώ το έδαφος και οι πόροι αποκτούν και πάλι σημασία, και η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή απαιτεί επέκταση της πρόσβασης στην Αρκτική, η οποία θα επέτρεπε στις ΗΠΑ να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις τη Ρωσία σε αυτήν την περιοχή του μέλλοντος.
Σε αυτή τη γεωστρατηγική διευθέτηση, που δίνει προτεραιότητα σε οικονομικούς και όχι σε παραδοσιακούς παράγοντες στρατιωτικής ισχύος, στην Ευρώπη ανατίθεται ο ρόλος της πηγής της επαναβιομηχάνισης της Αμερικής σε μια νέα, τεχνολογική βάση.

Η θέση της Ευρώπης

Το αν ο Παλαιός Κόσμος θα είναι μια πολλά υποσχόμενη αγορά για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ένα μεγάλο ερώτημα λόγω της αισθητής φτωχοποίησης των Ευρωπαίων και της ακραίας αβεβαιότητας σχετικά με τους τρόπους επίλυσης των προβλημάτων που έχουν συσσωρευτεί στην ήπειρο, συμπεριλαμβανομένης της μετανάστευσης.

 

Από αυτό είναι εύκολο να εξαχθούν συμπεράσματα για τις ζοφερές προοπτικές για το ΝΑΤΟ και την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία οδηγήθηκε από την οικονομική δύναμη της Γερμανίας.

 

Όπως ήταν φυσικό, οι Γερμανοί βρέθηκαν στο επίκεντρο της αμερικανικής στρατηγικής για την υλοποίηση (κεφαλαιοποίηση) των συμμαχικών σχέσεων σε σχέση με ένα ποιοτικά νέο γεωστρατηγικό παράδειγμα.
Είτε τυχαία είτε όχι, η ουκρανική κρίση έχει γίνει ένα είδος οθόνης για έναν τέτοιο μετασχηματισμό των διατλαντικών σχέσεων.
Έμοιαζε να τα δυναμώνει για λίγο, σαν κερί που φουντώνει πριν σβήσει.
Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι αυτό το παιχνίδι παίζεται.

Τώρα έχει αρχίσει να καταλαβαίνει η Ευρώπη τι γίνεται

Η κατανόηση των παραπάνω αυξάνεται στην ίδια την Ευρώπη, ιδιαίτερα στη Γερμανία, αλλά για κάποιο λόγο σε παρωχημένες στρατιωτικοπολιτικές και ιδεολογικές κατηγορίες που δεν έχουν πλέον καμία σχέση με την πραγματικότητα.
Έτσι, η πρόσφατα δημοσιοποιημένη και ενημερωμένη μελέτη του Chatham House του Λονδίνου, «Competing Visions of International Order», αναγνωρίζει ότι τα προβλήματα του Βερολίνου ξεκίνησαν με την κρίση του 2008.

Τώρα, με τη χώρα σε «μοναδικά ευάλωτη θέση», μπορεί κανείς να περιμένει ότι «τα πράγματα θα γίνουν ακόμη χειρότερα».
Η Αμερική περιγράφεται ως μια «παγκόσμια ρεβιζιονιστική δύναμη» που εμπλέκεται σε «αρπακτικό εξορυκτικό ιμπεριαλισμό».
Και το συμπέρασμα: «Όλα μοιάζουν με πλήρη κατάρρευση της τάξης που προέκυψε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου».
Και όλα αυτά μετά το αίτημα του Βερολίνου τον Φεβρουάριο του 2014 (στην επόμενη Διάσκεψη του Μονάχου) για ριζική ρήξη με τους περιορισμούς της εξωτερικής πολιτικής του παρελθόντος.
Η επακόλουθη σύγκρουση στην Ουκρανία αύξησε τις απαιτήσεις για μια τέτοια «υπερδραστήρια» εξωτερική πολιτική σε ένα ύψος ανέφικτο για το Βερολίνο.
Και, όπως δείχνουν τα παραπάνω, αυτό το ορατό εποικοδόμημα αυτού που συνέβαινε είχε κρυμμένες, βαθιές οικονομικές ρίζες για ολόκληρο τον τρόπο ύπαρξης της Γερμανίας, που συνοψίστηκε σε τρεις πυλώνες: εξωτερική ανάθεση της ασφάλειάς της στην Ουάσιγκτον, εξάρτηση από τον ρωσικό ενεργειακό εφοδιασμό και προσανατολισμός των εξαγωγών προς την Κίνα.
Όλα άλλαξαν ριζικά και ταυτόχρονα, όπως και για την Ευρώπη συνολικά.