Ο εφιάλτης του 1906 στις ΗΠΑ: «Έτοιμο να σπάσει» το ρήγμα San Andreas – Έρχεται μεγα… σεισμός

Ιστορικό ισχυρών σεισμών στην Καλιφόρνια

Η πόλη San Francisco έχει ήδη βιώσει ισχυρούς σεισμούς, με πιο καταστροφικό εκείνον του 1906, ο οποίος εκτιμάται ότι έφτασε σε μέγεθος 7,9 Ρίχτερ και προκάλεσε τον θάνατο έως και 3.000 ανθρώπων.
Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Χαβάης προειδοποιούν ότι ένα μελλοντικό σεισμικό γεγονός θα μπορούσε να είναι ακόμη πιο καταστροφικό, δεδομένης της ραγδαίας αύξησης του πληθυσμού και της δόμησης από τις αρχές του 20ού αιώνα.

Νέα επιστημονικά δεδομένα και «συστήματα ρηγμάτων»

Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Geophysical Research: Solid Earth αναφέρει ότι το σύστημα των ρηγμάτων San Andreas Fault και San Jacinto Fault έχει φτάσει, σύμφωνα με τα μοντέλα, στο υψηλότερο επίπεδο τεκτονικής τάσης των τελευταίων 1.000 ετών.
Η ερευνητική ομάδα, υπό την καθοδήγηση της γεωλόγου Lillian Burkhard, ανέλυσε ιστορικά δεδομένα σεισμικής δραστηριότητας χρησιμοποιώντας δακτυλίους δέντρων και ραδιοχρονολόγηση ιζημάτων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην περιοχή του περάσματος Cajon Pass, το οποίο θεωρείται κρίσιμο σημείο ανάμεσα στα δύο ρήγματα.

Προσομοιώσεις και πιθανή «ένωση» ρηγμάτων

Σύμφωνα με υπολογιστικά μοντέλα, το γεωλογικό σύστημα εμφανίζει ενδείξεις ότι τα δύο ρήγματα ενδέχεται να λειτουργήσουν πλέον ως ενιαίο μεγαλύτερο σύστημα, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει εξαιρετικά ισχυρή σεισμική δραστηριότητα.
Η Lillian Burkhard, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Γεωφυσικής της Χαβάης και στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης, δήλωσε ότι «η συσσώρευση τάσης βρίσκεται σε ιστορικό μέγιστο και έχουν περάσει πάνω από 160 χρόνια από το τελευταίο μεγάλο ρήγμα», χαρακτηρίζοντας το σύστημα «σε κρίσιμη κατάσταση».

Επιφυλάξεις από τη ρωσική επιστημονική κοινότητα

Ωστόσο, άλλοι επιστήμονες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί ως προς τα συμπεράσματα.
Ο Alexey Zavyalov, επικεφαλής εργαστηρίου σεισμικής επικινδυνότητας στο Ινστιτούτο Φυσικής της Γης της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, επισημαίνει ότι τα αποτελέσματα βασίζονται σε μαθηματικά μοντέλα και όχι σε άμεσες παρατηρήσεις.
Όπως τονίζει, τέτοιου είδους προσομοιώσεις μπορούν να επηρεαστούν από τις παραμέτρους που επιλέγονται, επομένως δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ακριβείς προβλέψεις.

Η επιστημονική αβεβαιότητα για τους σεισμούς

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις σεισμών παραμένουν εξαιρετικά δύσκολες, καθώς η σύγχρονη σεισμολογία έχει σχετικά σύντομη ιστορία συστηματικών μετρήσεων, περίπου 120 ετών.
Η μελέτη των παλαιών σεισμών βασίζεται στην παλαιοσεισμολογία, μια απαιτητική μέθοδο που εξετάζει γεωλογικά ίχνη αρχαίων δονήσεων, όπως ρωγμές και μετατοπίσεις στρωμάτων πετρωμάτων.

Στατιστικά δεδομένα και πραγματικότητα

Παρά την επιστημονική πρόοδο, η παγκόσμια σεισμική δραστηριότητα παραμένει σχετικά σταθερή: σεισμοί μεγέθους άνω των 8 Ρίχτερ συμβαίνουν περίπου μία φορά τον χρόνο, ενώ εκείνοι μεταξύ 7 και 8 Ρίχτερ περίπου 16–17 φορές ετησίως.
Ωστόσο, κανένα σύστημα δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια το πού θα σημειωθεί ένας μεγάλος σεισμός.

Συμπέρασμα των ερευνητών

Οι ίδιοι οι συγγραφείς της μελέτης διευκρινίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποτελούν πρόβλεψη, αλλά εργαλείο εκτίμησης σεισμικού κινδύνου, το οποίο μπορεί να συμβάλει στον καλύτερο σχεδιασμό υποδομών και στην προετοιμασία για φυσικές καταστροφές.

Το ακραίο σενάριο για τη Νότια Καλιφόρνια

Μια μεγάλης κλίμακας ρήξη του San Andreas θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντική καθίζηση εδαφών στη δυτική πλευρά του ρήγματος.
Κατά τον συγγραφέα, σε μια τέτοια περίπτωση τμήματα της Νότιας Καλιφόρνιας, που βρίσκονται ελάχιστα μέτρα πάνω από τη στάθμη της θάλασσας, θα μπορούσαν να πλημμυρίσουν από νερά του Ειρηνικού Ωκεανού.
Ο Michael επικαλείται μάλιστα παλαιότερες έρευνες που αναφέρουν ότι ανάλογα γεωλογικά φαινόμενα έχουν καταγραφεί στο παρελθόν κατά μήκος της δυτικής ακτής των ΗΠΑ.
Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι η άποψη πως ένας μελλοντικός σεισμός θα βυθίσει μεγάλα τμήματα της Νότιας Καλιφόρνιας κάτω από τη θάλασσα δεν αποτελεί επίσημη θέση της επιστημονικής κοινότητας και παραμένει αντικείμενο συζήτησης.

Ο καθηγητής Matt Kirby και οι προειδοποιήσεις για καθιζήσεις

Ο καθηγητής του California State University Fullerton, Matt Kirby, επικεφαλής σχετικής επιστημονικής μελέτης, έχει επισημάνει ότι σε ισχυρούς σεισμούς περιοχές δυτικά του San Andreas μπορεί να υποστούν άμεσες καθιζήσεις έως και ενός μέτρου.
Όπως έχει αναφέρει, πρόκειται για ένα φαινόμενο που θα μπορούσε να συμβεί σχεδόν ακαριαία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν ένα τέτοιο γεγονός σημειωνόταν σήμερα, θα μπορούσε να επιτρέψει τη διείσδυση θαλάσσιου νερού σε χαμηλού υψομέτρου παράκτιες περιοχές.

Νέα ανησυχία και για το υπερηφαίστειο Yellowstone

Την ίδια στιγμή, το άρθρο συνδέει τη σεισμική δραστηριότητα στην Καλιφόρνια με πρόσφατα φαινόμενα στο υπερηφαίστειο Yellowstone.
Στις 13 Ιουνίου καταγράφηκε υδροθερμική έκρηξη στην περιοχή Biscuit Basin του Εθνικού Πάρκου Yellowstone, λιγότερο από τρία χιλιόμετρα από το διάσημο θερμοπίδακα Old Faithful.
Σύμφωνα με την USGS, το περιστατικό δεν προκάλεσε τραυματισμούς, ωστόσο δημιούργησε μια νέα δεξαμενή υπέρθερμου νερού, υπογραμμίζοντας τη συνεχιζόμενη γεωλογική δραστηριότητα της περιοχής.

Οι ειδικοί παρακολουθούν, οι κάτοικοι ανησυχούν

Παρότι οι επιστήμονες συμφωνούν ότι ένας μεγάλος σεισμός στην Καλιφόρνια είναι αναπόφευκτος σε βάθος χρόνου, παραμένει αδύνατο να προβλεφθεί πότε ακριβώς θα συμβεί.
Η πρόσφατη σεισμική δόνηση των 5,6 Ρίχτερ υπενθύμισε για ακόμη μία φορά ότι η Καλιφόρνια βρίσκεται πάνω σε ένα από τα πιο ενεργά σεισμικά συστήματα του πλανήτη και ότι η προετοιμασία για ένα μεγάλο σεισμικό γεγονός εξακολουθεί να αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για τις αρχές και τους κατοίκους της πολιτείας.