Του Γιώργου Χαρβαλιά
Στο διάστημα των αμέσως προηγούμενων ημερών συνέβησαν δύο συνταρακτικά γεγονότα που σε οποιαδήποτε κανονική χώρα θα είχαν προκαλέσει αυτεπάγγελτη εισαγγελική παρέμβαση: Αφενός, η καταστροφή δημόσιας περιουσίας με τη μέθοδο της ανατίναξης, και, αφετέρου, η δημόσια ομολογία από διορισμένο κρατικό λειτουργό ότι συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα εμποδίζουν την εγκατάσταση μπαταριών αποθήκευσης ρεύματος, με αποτέλεσμα τη διαιώνιση της ληστείας εις βάρος του Έλληνα καταναλωτή και φορολογουμένου.
Τα πράγματα είναι ακριβώς όπως σας τα περιέγραψα.
Στις 18 Ιουνίου, χωρίς καμία προηγούμενη ειδοποίηση ή διαβούλευση με τους κατοίκους της περιοχής, η κρατική ΔΕΗ ανατίναξε τρεις γιγαντιαίους λειτουργικούς εκσκαφείς στο ορυχείο της Μαυροπηγής Πτολεμαΐδας και δύο μέρες αργότερα ο διορισμένος εκτελεστικός αντιπρόεδρος του ΑΔΜΗΕ, ένας κύριος με κομψό μουστάκι, αποκάλυψε εξίσου κομψά στη διάρκεια παρέμβασής του σε συνέδριο για θέματα ενέργειας, ότι, σε αντίθεση με γειτονικές χώρες, το έργο της αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα που θα είχε ως αποτέλεσμα τον… εξανθρωπισμό στα τιμολόγια ρεύματος δεν προχωρά γιατί υπάρχουν αντικρουόμενα συμφέροντα (οι δυνάμεις προφανώς του περιβόητου καρτέλ) που επιθυμούν την παράταση του σημερινού καθεστώτος αφαίμαξης των Ελλήνων.
Κατανοώ ασφαλώς ότι οι εισαγγελείς στο ευνομούμενο βασίλειο του Μωυσή έχουν άλλες έγνοιες και προτεραιότητες. Κατά την ίδια έννοια και τα ελεγχόμενα μέσα ενημέρωσης δεν έδωσαν τη δέουσα αξία στα δύο συνταρακτικά -επαναλαμβάνω- γεγονότα που αποδεικνύουν ότι το ενεργειακό σύστημα της χώρας έχει παραδοθεί σε μαφιόζους με λευκά κολάρα.
Για το σκάνδαλο της ανυπαρξίας αποθηκευτικής επάρκειας (μόλις 2%…) που οδηγεί στην εξαγωγή του πλεονάζοντος ρεύματος από τις ΑΠΕ σε εξευτελιστικές τιμές και την πανάκριβη επανεισαγωγή του τις ώρες υψηλής ζήτησης θα μιλήσουμε στο επόμενο, β’ μέρος, αυτής της μικρής έρευνας, όταν έρθει η ώρα να συγκρίνουμε την καταστροφική πολιτική της παρούσας κυβέρνησης με το αντίστοιχο κοινωφελές ενεργειακό μοντέλο της «πτωχής και υποανάπτυκτης» Βουλγαρίας που σέβεται τους πολίτες και τον μόχθο τους.
Προς το παρόν, ας μείνουμε στο άλλο σκάνδαλο, την αψυχολόγητη ανατίναξη των γιγαντιαίων καδοφόρων εκσκαφέων στην Πτολεμαΐδα με μεθόδους Ανατολικής Γερμανίας…
Το έγκλημα που αποφασίστηκε στα μουλωχτά παραλίγο να μείνει στην αφάνεια, αν δεν είχε την έξυπνη ιδέα να το… διαφημίσει η ίδια η ΔΕΗ βιντεοσκοπώντας το!
Η ανατίναξη των εκσκαφέων προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων και η κυβέρνηση επέλεξε αρχικά να την υποβαθμίσει μέσω της λαλίστατης αναπληρώτριας εκπροσώπου Τύπου Αλεξάνδρας Σδούκου, γνωστής και από τη θητεία της στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, η οποία απέδωσε την πρωτοβουλία στον επικεφαλής του τοπικού λιγνιτικού κέντρου. Κι αυτός με τη σειρά του, σε μια λιτή και μάλλον αμήχανη ανακοίνωση, διευκρίνιζε ότι τα μηχανήματα ήταν παροπλισμένα γιατί η λιγνιτική παραγωγή αποτελεί παρελθόν.
Το πρώτο ερώτημα που τίθεται εδώ είναι: ποιος αποφασίζει τον «θάνατο» λειτουργικών λιγνιτωρυχείων και την ταυτόχρονη καταστροφή του παραγωγικού εξοπλισμού που απαιτείται για τις εξορύξεις;
Για να μη σας κουράζω, η απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα συνοψίζεται στο πρόσωπο του σημερινού πρωθυπουργού. Αυτός, καθ΄υπαγόρευσιν ασφαλώς τρίτων που τον χρησιμοποίησαν ως τον χαζό της παρέας, αποφάσισε τον «ξαφνικό θάνατο» της λιγνιτικής παραγωγής. Της ίδιας που μέχρι πριν από λίγα χρόνια ακόμη και ο ίδιος διαφήμιζε φανατικά ως συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας. Και το έπραξε με πάθος νεοφώτιστου ζηλωτή, ξενόδουλου και ξενομανή, εμφανίζοντας την απαλλαγή από τον λιγνίτη ως δείγμα… πολιτισμικής ανωτερότητας! Ότι τάχα φεύγουμε από τη βαλκανική μουτζούρα και γινόμαστε αληθινοί Ευρωπαίοι, πιο πράσινοι κι απ’ τους δασκάλους μας τους Γερμανούς (που κρατούν τα ορυχεία του λιθάνθρακα ορθάνοιχτα…).
Σε αυτόν ακριβώς τον μανιχαϊστικό φανατισμό εντάσσεται και η βιντεοσκόπηση της ανατίναξης των εκσκαφέων με διαταγή που ήρθε από πολύ ψηλά. Να δείξουμε στην κοινωνία την έμπρακτη αποκοπή από το «κακό λιγνιτικό παρελθόν» με τη μέθοδο της κατεδάφισης.
Το σόου της «κάθαρσης από τη μουτζούρα της υπανάπτυξης» είχε δυστυχώς διαφορετικό αποτέλεσμα από αυτό που ανέμεναν οι εμπνευστές του. Η τοπική κοινωνία ξεσηκώθηκε, το έγκλημα πήρε διαστάσεις, το φάντασμα κάποιου ευσυνείδητου εισαγγελέα άρχισε να αχνοφαίνεται και η ΔΕΗ, με καθυστέρηση πέντε ολόκληρων ημερών, αναγκάστηκε να απαντήσει.
Δεν θα μείνω στο μακροσκελές κείμενο της απάντησης που δόθηκε στα πληρωμένα μέσα ενημέρωσης σαν σκονάκι. Γιατί απλούστατα, αφού επαναλαμβάνει όλα τα στερεότυπα περί «ασύμφορου» σε ό,τι αφορά τον λιγνίτη, αναλώνεται σε επιχειρήματα υπέρ της ανατίναξης των εκσκαφέων από αυτά που επιστράτευσαν όλες τις προηγούμενες μέρες τα κυβερνητικά τρολ στο διαδίκτυο. Ξέρετε τώρα… Τα μηχανήματα ήταν παλιά και παροπλισμένα, πιο πολύ θα στοίχιζε να τα αποσυναρμολογήσουμε, δεν πουλιούνται στην αγορά, θα κάνουμε διαλογή υλικού και αναμόρφωση του τοπίου, έτσι γίνεται και στο εξωτερικό κ.λπ. κ.λπ.
Πράγματι έτσι γινόταν στην Ανατολική Γερμανία την εποχή της ενοποίησης όταν αποφασίστηκε να κλείσουν μονομιάς 32 ορυχεία. Αλλά τουλάχιστον εκεί είχαν το θάρρος να αφήσουν άθικτα κάποια από τα γιγαντιαία μηχανήματα και να τα μετατρέψουν σε ζωντανά μνημεία θύμησης μιας βιομηχανικής παράδοσης για την οποία οι Γερμανοί δεν ντρέπονται, όπως ο Μητσοτάκης.
Όμως, σε αντίθεση με το γερμανικό προηγούμενο, η περίπτωση της Πτολεμαΐδας εγείρει σοβαρά ερωτηματικά: Γιατί δεν προηγήθηκε διαβούλευση με την τοπική κοινωνία; Γιατί δεν έγινε ανοιχτός διαγωνισμός για την πώληση των εκσκαφέων, έστω και για σκραπ (μιλάμε για χιλιάδες τόνου χάλυβα); Γιατί δεν κοστολογήθηκε η αποσυναρμολόγησή τους; Πόσο κόστισε, αντιστοίχως, το σόου της ανατίναξης (προϋποθέτει εξειδικευμένη μελέτη στατικότητας και άλλα πολλά). Και, εν τέλει, με δεδομένο ότι ανάλογα μηχανήματα εξόρυξης έχουν διάρκεια ζωής αρκετών δεκαετιών, ας μας πουν υπεύθυνα: Οι εκσκαφείς ήταν ή δεν ήταν λειτουργικοί;
Στο σημείο αυτό θα παραθέσω αυτούσια την εκτίμηση του ενεργειακού πραγματογνώμονα δόκτορα Χρήστου Κολοβού: «Στον συγκεκριμένο τύπο των 100% ηλεκτροκίνητων μηχανημάτων, η παλαιότητα καθόλου δεν σημαίνει πως είναι για πέταμα, πολύ περισσότερο για καταστροφή.
Κατά τη συντήρηση γίνονται αντικαταστάσεις βασικών εξαρτημάτων (ερπύστριες, συρματόσχοινα, συστήματα περιφοράς) κι επειδή η αντικατάσταση με νέα μηχανήματα είναι πανάκριβη το μόνο που πρακτικά ενδιαφέρει είναι η κατάσταση της κύριας μεταλλικής δομής. Στα συγκεκριμένα μηχανήματα είχε γίνει εκτενής έλεγχος από ευρωπαϊκό οίκο πριν ενταχθούν στο ορυχείο Μαυροπηγής».
Και ο κ. Κολοβός καταλήγει: «Η ανατίναξη αφορούσε λειτουργικό εξοπλισμό σε λειτουργικό ορυχείο. Και αυτό είναι ασυγχώρητο».
Μάλιστα. Κι εγώ τώρα ποιον πρέπει να πιστέψω; Τον χρυσοκάνθαρο μάνατζερ Στάσση και τα golden boys που εμπνεύστηκαν το σόου της ανατίναξης ή τον Κολοβό που είχε ως αντικείμενο διατριβής του διδακτορικού του στο ΕΜΠ τη λειτουργία αυτών ακριβώς των εκσκαφέων και διετέλεσε διευθυντής Μεταλλευτικών Μελετών στο λιγνιτικό κέντρο δυτικής Μακεδονίας; Εσείς τι λέτε, κύριε εισαγγελέα;…
Στο επόμενο, Β’ μέρος: Ο μεγαλομανής… καταστροφέας Κυριάκος και η «πτωχή» Βουλγαρία που σέβεται τους πολίτες της.
