Σε νέα ιστορική αλλαγή για τους εργαζόμενους αναμένεται να προχωρήσει η κυβέρνηση από το 2027, καταργώντας, κατά το πρότυπο των συντάξεων χηρείας, τον νόμο Κατρούγκαλου στις εφάπαξ παροχές, οι οποίες αντιμετωπίζουν άνισα χιλιάδες επαγγελματίες όταν βγαίνουν σε σύνταξη.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, τη μεγάλη ανατροπή αναμένεται να ανακοινώσει ο πρωθυπουργός κατά τα εγκαίνια της ΔΕΘ, με την κατάργηση του διπλού συστήματος στον υπολογισμό των εφάπαξ που ισχύει σήμερα, ενώ η μεγάλη αδικία αφορά τους νέους εργαζόμενους, οι οποίοι λαμβάνουν μόνο τις εισφορές που πλήρωσαν κατά τα χρόνια της εργασίας τους.
Συγκεκριμένα, το ισχύον σύστημα προβλέπει ότι το εφάπαξ υπολογίζεται με δύο διαφορετικά σκέλη.
Το πρώτο αφορά τα έτη ασφάλισης έως το 2013 και βασίζεται στο 60% του μέσου όρου των αποδοχών της καλύτερης πενταετίας 2009–2013.
Το δεύτερο αφορά τα έτη από το 2014.
Δεν είναι πλέον ανταποδοτικό στο σύνολό του, γεγονός που έχει οδηγήσει σε σταδιακή μείωση των ποσών, καθώς με τις αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού, ένα μέρος του εφάπαξ έχει μετατραπεί σε άτοκη επιστροφή εισφορών.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η συνολική μείωση μπορεί να αγγίζει το 23% σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, ενώ οι απώλειες είναι μεγαλύτερες για όσους απομακρύνονται χρονικά από την περίοδο 2009–2013.
Έτσι, οι προτεινόμενες αλλαγές που έχουν πέσει στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα πιο δίκαιο και σταθερό πλαίσιο.
Ωστόσο, η εφαρμογή τους θα κρίνει αν το σύστημα θα καταφέρει να εξισορροπήσει τις ανισότητες που έχουν ήδη δημιουργηθεί.Οι προτάσεις με τις αλλαγέςΟι προτάσεις που βρίσκονται υπό συζήτηση και θα οριστικοποιηθούν μέσα στον Αύγουστο αφορούν αλλαγή του τρόπου υπολογισμού του εφάπαξ, με επέκταση της πενταετίας 2009-2013, που χρησιμοποιείται σήμερα για τον υπολογισμό του καλύτερου τμήματος του εφάπαξ, ώστε να είναι πιο κοντά στην ηλικία συνταξιοδότησης.
Επίσης, εξετάζεται ο νέος υπολογισμός για όσους αποχωρούν μετά το 2026, έτσι ώστε να διαμορφωθεί ένα πιο ισορροπημένο σύστημα που θα μειώνει τις ανισότητες και «θα αυξάνει τη δικαιοσύνη για όλους τους συνταξιούχους».Το μέσο εφάπαξΣύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, στο Δημόσιο το μέσο εφάπαξ για τους πολιτικούς υπαλλήλους ανέρχεται στα 24.600 ευρώ, παρουσιάζοντας οριακή μείωση σε σχέση με το 2025.
Για τους δημοτικούς υπαλλήλους (ΤΑΔΚΥ) ανέρχεται στα 21.200 ευρώ, παρουσιάζοντας σχετικά μεγάλη αύξηση, ύψους 960 ευρώ, σε σχέση με το 2025.
Στα Σώματα Ασφαλείας το μέσο εφάπαξ το πρώτο δίμηνο του 2026 ανέρχεται στα 24.500 ευρώ, παρουσιάζοντας μεγάλη αύξηση κατά 11.000 ευρώ.
Στους εκπαιδευτικούς το μέσο εφάπαξ ανέρχεται στα 24.500 ευρώ, παρουσιάζοντας μεγάλη μείωση.
Για τους υπαλλήλους που ανήκουν στα ειδικά μισθολόγια (καθηγητές, γιατροί του ΕΣΥ, διπλωμάτες, δικαστικοί κ.λπ.), το μέσο εφάπαξ στις πληρωμές του α΄ διμήνου ανέρχεται στα 40.100 ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 2.000 ευρώ.
Για τους υπαλλήλους που συνταξιοδοτήθηκαν από τα Δημόσια Νοσοκομεία και είναι σε λίστα αναμονής για να πάρουν το εφάπαξ, το μέσο ποσό στις πληρωμές του πρώτου διμήνου του 2026 ανέρχεται στα 23.226 ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 3.103 ευρώ από το 2025.Εφάπαξ ΔΕΚΟ και ΟργανισμώνΟι συνταξιούχοι του ΟΣΕ λαμβάνουν εφάπαξ 103.000 ευρώ, αυξημένο κατά 30.000 ευρώ σε σχέση με το 2025.
Οι συνταξιούχοι του ΟΤΕ λαμβάνουν εφάπαξ 52.300 ευρώ, αυξημένο κατά 10.000 ευρώ από το 2025.
Για τους συνταξιούχους της ΔΕΗ, το πληρωτέο εφάπαξ ανέρχεται στα 44.000 ευρώ κατά μέσο όρο και παρουσιάζει μείωση κατά 5.500 ευρώ από το 2025, όταν είχε διαμορφωθεί στα 49.781 ευρώ.
Για τους συνταξιούχους της ΕΡΤ, το πληρωτέο εφάπαξ στο πρώτο δίμηνο του 2026 ανέρχεται στα 11.751 ευρώ και παρουσιάζει μείωση κατά 25.807 ευρώ.
Οι συνταξιούχοι τραπεζικοί που κατέβαλαν εισφορές πρόνοιας στο ταμείο της πρώην Εμπορικής, το μέσο πληρωτέο εφάπαξ ανέρχεται στα 39.646 ευρώ και είναι αυξημένο κατά 32.270 ευρώ σε σχέση με το 2025.
Οι συνταξιούχοι τραπεζικοί από το ταμείο της πρώην Ιονικής, το μέσο πληρωτέο εφάπαξ για το πρώτο δίμηνο του 2026 ανέρχεται στα 46.600 ευρώ και είναι αυξημένο κατά 7.000 ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο δίμηνο του 2025.
Από τα ταμεία των επιστημόνων, το μεγαλύτερο εφάπαξ το παίρνουν οι συμβολαιογράφοι, με το μέσο ποσό να διαμορφώνεται στα 24.658 ευρώ, παρουσιάζοντας όμως μείωση κατά 5.900 ευρώ σε σχέση με το 2025.
Για τους συνταξιούχους δικηγόρους Αθηνών (ΤΠΔΑ), το μέσο πληρωτέο εφάπαξ ανέρχεται στα 17.500 ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 1.200 ευρώ από το μέσο πληρωτέο ποσό του 2025.
Οι συνταξιούχοι γιατροί λαμβάνουν μέσο εφάπαξ 4.700 ευρώ, αυξημένο κατά 650 ευρώ από το 2025.
Για τους συνταξιούχους μηχανικούς, το μέσο πληρωτέο εφάπαξ είναι 8.828 ευρώ, ενώ πολλών ταχυτήτων είναι τα εφάπαξ σε διάφορα ταμεία πρόνοιας του ιδιωτικού τομέα.
Παρά τις αυξήσεις που καταγράφονται σε Δημόσιο και ΔΕΚΟ, τα ποσά απέχουν σημαντικά από τα εφάπαξ που δίνονταν πριν από την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού το 2016.

Ενδεικτικά:

– Για τους συνταξιούχους από τον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ), το μέσο πληρωτέο ποσό για το πρώτο δίμηνο του 2026 ανέρχεται στα 50.000 ευρώ και, σε σχέση με το 2025, είναι μειωμένο κατά 3.000 ευρώ.
– Για τους συνταξιούχους του Οργανισμού Λιμένος Πειραιά (ΟΛΠ), το μέσο πληρωτέο ποσό ανέρχεται στα 35.000 ευρώ και, σε σχέση με το 2025, είναι αυξημένο κατά 27.000 ευρώ.

Επισημαίνεται πως το εφάπαξ καταβάλλεται στο ακέραιο και δεν έχει κρατήσεις. Παρακράτηση γίνεται όταν υπάρχουν:

οφειλές στην Εφορία (παρακράτηση μέχρι ποσοστού 50% της παροχής),
δάνειο στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (ποσό σύμφωνα με τη σχετική σύμβαση χορήγησης δανείου),
οφειλή εισφορών προς τον e-ΕΦΚΑ.

Αντώνης Βασιλόπουλος