Σε μια εφιαλτική παγίδα που απειλεί να τινάξει στον αέρα την παγκόσμια οικονομία έχει μετατραπεί το Στενό του Hormuz, καθώς η πολυδιαφημισμένη εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξελίσσεται σε… φιάσκο. Ενώ στις ΗΠΑ μιλούν για «ασφαλή διέλευση», η πραγματικότητα στο πεδίο είναι εκ διαμέτρου αντίθετη, καθώς 453 πλοία -φορτωμένα με το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ενέργειας- παραμένουν εγκλωβισμένα σε μια θάλασσα γεμάτη με νάρκες.

Αίσθηση προκαλεί, δε, το γεγονός ότι το Ιράν δημοσίευσε χάρτη που δείχνει τις παραδοσιακές οδούς ως «θανάσιμες ζώνες», αναγκάζοντας τους πλοιοκτήτες να επιλέξουν ανάμεσα στην οικονομική καταστροφή και το ρίσκο μιας ολοκληρωτικής ανάφλεξης.

Υπό το βάρος των τελευταίων εξελίξεων, οι τιμές του πετρελαίου κινούνται ανοδικά με το Brent να ενισχύεται κατά 4,07% στα 98,61 δολ. και το αμερικανικό αργό (WTI) κατά 5,29% στα 99,40 δολ..

Εκατοντάδες πλοία αγκυροβολημένα 

Η κίνηση των πλοίων στο Hormuz παραμένει μηδαμινή, περισσότερο από ένα εικοσιτετράωρο μετά την ανακοίνωση της δεκαπενθήμερης εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Μέχρι το μεσημέρι πρωί της Πέμπτης (9/4/2026), τα δεδομένα της MarineTraffic έδειχναν τεράστιες συστάδες πλοίων να παραμένουν εγκλωβισμένα και αγκυροβολημένα στον Περσικό Κόλπο.

Σύμφωνα με στοιχεία της προηγούμενης ημέρας, περισσότερα από 400 πετρελαιοφόρα, 34 τάνκερ LPG και 19 πλοία μεταφοράς LNG παραμένουν καθηλωμένα στην περιοχή.
Υπενθυμίζεται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος, Donald Trump, ισχυρίστηκε μέσω ανάρτησης στο Truth Social αργά την Τετάρτη ότι το Στενό θα είναι «ΑΝΟΙΧΤΟ & ΑΣΦΑΛΕΣ».

Νωρίτερα, ωστόσο, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσαν ότι η ναυσιπλοΐα μέσω της θαλάσσιας οδού διεκόπη μετά τον βομβαρδισμό του Λιβάνου από το Ισραήλ, τον οποίο η Τεχεράνη χαρακτήρισε ως κατάφωρη παραβίαση της εκεχειρίας.

Σε κάθε περίπτωση, από την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός, ελάχιστα πλοία έχουν διασχίσει το Στενό, ανάμεσά τους το ελληνόκτητο φορτηγό πλοίο NJ Earth και το υπό σημαία Λιβερίας Daytona Beach. Πριν από τον πόλεμο, ο μέσος όρος των εμπορικών πλοίων που διέσχιζαν το Hormuz ήταν 107 ημερησίως, σύμφωνα με τη Lloyd’s List.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι θα χρειαστεί χρόνος πριν τα πλοία τολμήσουν μαζικές διελεύσεις. «Είμαστε σε κατάσταση απόλυτης αναμονής», δήλωσε ο Simon Kaye, διευθυντής αντασφαλίσεων της NorthStandard. «Δεν μπορεί να υπάρξει μαζική έξοδος.

Κάθε πλοίο χρειάζεται ειδική άδεια για να περάσει». Ο ίδιος έθεσε το κρίσιμο ερώτημα: «Θα υπάρξει προτίμηση στα κράτη του Κόλπου, στα αμερικανικά πλοία ή σε όσους χρησιμοποίησαν υπόγεια κανάλια επικοινωνίας με την Τεχεράνη;».

Κλειστοί πομποί

Πάντως, δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο, οι πραγματικοί όγκοι διέλευσης να είναι υψηλότεροι από ό,τι προκύπτει από τα δεδομένα, καθώς πολλά τάνκερ απενεργοποιούν τους πομπούς τους για να αποφύγουν πιθανή στοχοποίηση από το Ιράν, αλλά παραμένουν σε ένα κλάσμα των επιπέδων προ πολέμου.

Οι συνθήκες διέλευσης, οι ρυθμίσεις για τα διόδια και το νομικό πλαίσιο παραμένουν ασαφή, αποτρέποντας τους πλοιοκτήτες από το να περάσουν από τη θαλάσσια οδό, σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακών ερευνών Windward.

«Το αν το Ιράν θα διατηρήσει τον έλεγχο του Hormuz κατά τη διάρκεια των συνομιλιών είναι ασαφές, αλλά όλα τα σημάδια δείχνουν ότι η Ισλαμική Δημοκρατία αρνείται να εγκαταλείψει το μοχλό πίεσης που διαθέτει κατά τη διάρκεια της περιόδου των δύο εβδομάδων», ανέφερε η Windward σε ενημερωτικό της σημείωμα την Τετάρτη.

«Η επιστροφή στην κανονικότητα για τον κλάδο μας απέχει εβδομάδες», δήλωσε στο CNBC ο Nils Haupt της Hapag-Lloyd, μίας από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες παγκοσμίως. Η εταιρεία «προς το παρόν απέχει» από τη διέλευση των Στενών, με βάση την τελευταία αξιολόγηση κινδύνου.

«Το ζήτημα δεν έχει λυθεί… [μέχρι] να φύγουν όλα τα πλοία από το Στενό του Hormuz, επειδή υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες εμπορευματοκιβώτια σε λιμάνια της Ινδίας, του Ομάν και του Πακιστάν, που πρέπει να μεταφερθούν στον Περσικό Κόλπο.

Θα χρειαστούν εβδομάδες, αν όχι μήνες, για να επανέλθουν τα αρχικά δρομολόγια που είχαμε πριν από την έναρξη του πολέμου».

Η Maersk ανέφερε σε ανακοίνωση της ότι, ενώ η εκεχειρία μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες διέλευσης, δεν παρέχει ακόμη πλήρη ναυτιλιακή βεβαιότητα και «πρέπει να κατανοηθούν όλοι οι πιθανοί όροι που συνοδεύουν τη συμφωνία».

Το προηγούμενο της Ερυθράς Θάλασσας

Αναλυτές δήλωσαν στο CNBC ότι η αναταραχή που προκάλεσαν οι Houthi της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα το 2025 αποτελεί σημείο αναφοράς για το πόσο γρήγορα θα μπορούσε να ανακάμψει η κυκλοφορία μετά από μια πιθανή εκεχειρία.
«Στην Ερυθρά Θάλασσα με τους Houthi, η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός έγινε τον περασμένο Ιανουάριο και η κυκλοφορία δεν έχει επανέλθει», δήλωσε ο Νίκος Πετρακάκος, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας διαχείρισης ναυτιλιακών επενδύσεων Tufton. «Όσο υπάρχει η απειλή επίθεσης, αυτό είναι αρκετό. Δεν χρειάζεται να γίνει όντως η επίθεση».

Μια διαφορά μεταξύ των σεναρίων της Ερυθράς Θάλασσας και του Hormuz είναι η διαθεσιμότητα εναλλακτικών διαδρομών, δήλωσε ο Παναγιώτης Κροντηράς, αναλυτής ναύλων τάνκερ στην Kpler. «Στην πρώτη περίπτωση, οι θαλάσσιες ροές μπορούν να ανακατευθυνθούν μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, ενώ στη δεύτερη, οι επιλογές ανακατεύθυνσης είναι πολύ πιο περιορισμένες και περιορίζονται κυρίως σε εκτροπές μέσω αγωγών», πρόσθεσε. «Ως εκ τούτου, η δυναμική της αγοράς είναι πιθανό να ενθαρρύνει μια ταχύτερη ανάκαμψη της κυκλοφορίας στο Στενό του Hormuz».

Ο χάρτης με τις εναλλακτικές διαδρομές

Εν τω μεταξύ, οι Φρουροοί της Επανάστασης δημοσίευσαν έναν χάρτη που δείχνει εναλλακτικές οδούς ναυσιπλοΐας στο Hormuz, προκειμένου τα διερχόμενα πλοία να αποφεύγουν τις ναυτικές νάρκες.

Ειδικότερα, το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης ανακοίνωσε τις πρώτες, ότι τα πλοία τα οποία διέρχονται από το Στενό θα πρέπει να ακολουθούν δυο εναλλακτικά δρομολόγια, πλησιέστερα στις ιρανικές ακτές, κάνοντας λόγο για την πιθανότητα να υπάρχουν «νάρκες» στα συνηθισμένα δρομολόγια, πιο ανοικτά.

«Για να προστατευτούν από πιθανές προσκρούσεις με νάρκες, σε συντονισμό με το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης (…) μέχρι νεοτέρας εντολής, (τα πλοία) πρέπει να ακολουθούν εναλλακτικές διαδρομές ως προς την κίνηση στo Στενό του Hormuz», ανέφεραν ιρανικά ΜΜΕ, επικαλούμενα στρατιωτικό ανακοινωθέν που συνοδεύεται από θαλάσσιο χάρτη στον οποίο επιδεικνύονται τα δρομολόγια, νότια και βόρεια του νησιού Larak.
Για την είσοδο στον Κόλπο από τη θάλασσα του Ομάν, τα πλοία πρέπει να περνούν ανάμεσα στις ιρανικές ακτές και το νησί Larak, τον «σταθμό διοδίων της Τεχεράνης», κατά την ορολογία της ναυτιλιακής επιθεώρησης Lloyd’s List. Το δρομολόγιο εξόδου από τον Κόλπο περνά νότια του νησιού αυτού κι αποφεύγει την πιο ομαλή διαδρομή, πλησιέστερα στις ακτές του Ομάν.